Muhammed B. Sâlim El-Hafnî'nin (Ö. 1181/1767) Hâşiye Alâ Hâşiyeti'l-Hafîd Alâ Muhtasarı't-Taftazâni Alâ Telhîsi'l-Miftâh Li'l-Kazvînî isimli eseri (Haber-i İsnâd bölümünden kitabın sonuna kadar) Tahkîk-Araştırma-Analiz

Bu tez, Hafnî'nin, Hafid el-Sa'd'ın eseri üzerine yazdığı ilgili haşiyesini araştırmayı ve incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın önemi, tüm zamanların en önemli Belâgat kitabı olarak kabul edilen Hatib el-Kazvînî'nin Telhîsi'l-miftâh adlı eserinin şerhlerinden birine ışık tutmasının yanı sıra, bu haşiyenin daha önce çalışılmamış benzersiz Belâgat faydaları ve hikmetlerini içermesi ve Hafîd el-Sa'd'ın haşiyesinin karışıklığını gideren faydalı ve yararlı bilgileri içermesinden kaynaklanmaktadır. Çalışma ayrıca Şeyh el-Hafnî'nin yüksek statüsünü, kitabının bilimsel değerini ve hicri on ikinci yüzyılda Mısır'daki siyasi olaylara aktif katılımını ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel bulgularından bazıları şunlardır: Hâşiye, Sekkâkî, Kazvînî, Teftâzânî, İbn-i Arapşah, Fenârî, Safevî, Hafîd, Şenvânî, Yezdî, İbn-i Kâsım el-İbâdî, İbn-i Yâkup Mağribî, Yâsin el-Uleymî, Melvî ve diğerleri gibi en ünlü Belâgat alimlerinin, sadece bu kitapta bulunan görüşlerini içermektedir. Ayrıca bu eser ağırlıklı olarak bir takım ifade ve görüşlerin transkripsiyonudur. Bu da onları belgelemeyi ve kaynaklarına atfetmeyi zorlaştırmaktadır. Müellif, Hafîd ve Teftâzânî örneğini izleyerek mantıksal ve sözlü bir üslup kullanmıştır. Hâşiye, birçok yönden bilimsel tarafsızlığı göstermektedir. Zira Hafnî, sadece Hafîd el-Sa'd'ın veya diğer belli âlimlerin görüşlerini tercih etmemiş, aksine tüm görüşleri tartışmış ve en doğru ve en güçlü olduğunu düşündüklerini seçmiştir. Bu, onun entelektüel hünerini, düşünce bağımsızlığını ve bilgeliğini vurgulamaktadır. Hafnî'den sonra gelen ve Sa'd el-Teftâzânî'nin eserlerini inceleyen, tecrîd ve tahkîk müellifleri Mustafa el-Benânî (ö. 1237/1821) ve Şems Muhammed el-Enbâbî gibi âlimler de istifade etmiştir.