Muhasebe kalitesi ile sahiplik yapısı arasındaki ilişki: Borsa İstanbul'da imalat sektörü üzerine bir araştırma

Muhasebe bilgilerinin kalitesi, bilgi kullanıcılarının doğru bilgilendirilmesini ve kararlarının isabetli olmasını sağlar. Muhasebe kalitesi; literatüre göre muhasebe uygulamalarındaki farklılıklardan, işletmelere ve ülkelere özgü faktörlerden etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı; işletmelere özgü faktörlerden sahiplik yapısı unsurunun muhasebe kalitesi ile ilişkisini muhasebe kalitesinin birden fazla boyutunu dikkate alarak incelemektir. Sahiplik yapısı, işletme sermayesinin kimler tarafından sağlandığını ve bunların sermaye paylarının büyüklüğünü belirtmektedir. Muhasebe kalitesiyle ilgili yapılan çalışmalarda genellikle; muhasebe kalitesi boyutları çalışma konusu yapılmış, ya da sahiplik yapısı ile ilişkisi bağlamında yapılan çalışmalarda muhasebe kalitesi tek boyutlu incelenmiş birden fazla boyut dikkate alınarak yapılan çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmanın odak noktası olan muhasebe kalitesi ve sahiplik yapısı ilişkisini test etmek amacıyla Borsa İstanbul'da yer alan imalat sektörü işletmeleri için 2009-2018 yılları zaman aralığı olarak alınmış ve panel veri analizi yöntemi uygulanmıştır. Muhasebe kalitesi; değer ilgisi, kar düzleştirmesi, kar yönetimi ölçütleri bağlamında değerlendirilmiştir. Değer ilgisi değişkeni için muhasebe rakamlarının pay senetlerine yansıma derecesi, kar düzleştirmesi değişkeni için net kardaki değişimlerin sapması, kar yönetimi değişkeni için isteğe bağlı tahakkukların büyüklüğü temsilcileri bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Bağımsız değişkenler olan sahiplik yapısı değişkenleri ise kurumsal, yabancı, dağınık ve aile sahiplik türleridir. Analizler sonucunda değer ilgisi ölçütü için yabancı, dağınık ve aile sahipliği ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kar düzleştirmesi ölçütünde aile sahipliği ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kar yönetimi ölçütünde ise aile sahipliği ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmanın; sahiplik yapısının muhasebe kalitesine etkilerini birden çok boyutta inceleyerek özgün bir çalışma olma niteliğinin yanında; işletme yönetimlerine, yatırımcılara, analistlere iyi yönetim modeli kurma, halka açılma ve yatırım konularında perspektif sunacağı düşünülmektedir.