Mukaddimetü'l-Edeb'in Çağatayca ve Moğolca sözvarlığı

Harezm Türkçesi eserleri arasında dil ile ilgili tek eser, 1127-1144 yılları arasında Abu'l-Ḳāsım Maḥmūd ez-Zemaḫşerī tarafından yazılan Mukkadimetü'l-Edeb sözlüğüdür. Sözlük dönemin Harezmşah'ı Atsız'a sunulmuştur. Arapça pratik bir sözlük mahiyetinde olan Mukaddimetü'l-Edeb İsimler, fiiller, harfler (edat), isim çekimi ve fiil çekimi olarak 5 bölüme ayrılmıştır. Bugün Harezm Türkçesi, Farsça, Çağatayca, Moğolca, Osmanlıca ile satır altı tercümeleri yapılmış bir çok nüshası bulunmaktadır. Muḳaddimetü'l-Edeb'in önemli nüshalarından biri de bugün Taşkent'te Alisher Navoiy Nomidagi Davlat Adabiyat Muzeyi'nde kayıtlı olan dört dilli (Arapça-Farsça-Çağatayca-Moğolca) nüshasıdır. Bizim çalışmamız bu nüshaya dayanmaktadır. Çalışmamız Giriş, Metin, Notlar ve Dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Metin kısmında nüshanın 111a sayfasından 533b sayfasına kadar mevcüt olan Farsça, Çağatayca, Moğolca kısımlarının yazıçevrimi ve Türkçe çevirisi tablo halinde gösterilmektedir. Notlar kısmında da çalıştığımız nüshanın 027a sayfasından 032a sayfasına kadar Çağatayca kısmında geçen bitki isimleri değerlendirilmiştir. Dizin kısmında ise Türkçe abece sırasına göre Çağatayca metninin dizini, Türkçe çevirisi ve metindeki Moğolca karşılıkları yer almaktadır. Bu çalışma hazırlanırken kullanılan kaynak kitap, sözlük ve makaleler Kaynakça kısmında gösterilmiştir.