Mukopolisakkaridoz Tip 4 hastalarında enflamatuvar belirteçlerin değerlendirilmesi

Amaç: Mukopolisakkaridozlar (MPS), lizozomal depo hastalıklarının (LDH) bir alt kümesi olan bir grup nadir genetik hastalıktır. Hastalık, glikozaminoglikanların (GAG) parçalanmasından sorumlu olan lizozomal enzimlerin aktivitesinin düşük olması ya da yokluğuyla sonuçlanan mutasyonlar sonucu gelişir. Bilinen yedi mukopolisakkaridoz alt tipi mevcuttur ve genetik mutasyon sonucu azalmış enzim aktivitesi, lizozomlarda GAG depolanmasına yol açar. Mukopolisakkaridoz alt tiplerine göre ana etkilenen organlar değişmekle birlikte GAG birikimi sonucu ilerleyici organ hasarı gelişir. Mukopolisakkaridozlarda klinik gidişten sadece GAG birikiminin sorumlu olmadığı uzun zamandır bilinmektedir. Lizozom içerisinde biriken glikozaminoglikanların tetiklediği inflamasyon ve oksidatif hasar da klinik bulguların gelişmesine katkı sağlamaktadır. Mukopolisakkaridoz grubu hastalıkların çoğu için uzun yıllardır enzim replasman tedavisi (ERT) ve/veya hematopoetik kök hücre nakli tedavileri uygulanmaktadır. Ancak hastaların uzun dönem izlemlerinde gerek ERT, gerekse kök hücre nakli yapılan hastalarda özellikle kemik bulgularında istenen seviyede düzelme gözlenmemektedir. Bu nedenle anti-oksidatif tedavinin de, diğer tedavilerle birlikte uygulanan ilaçlara eşlik etmede yararlı olabileceği ihtimali, MPS tedavisinde tartışılmaktadır. Hem GAG'ın oksidatif stres indüksiyonuna etkisi hem de antioksidanların MPS tedavisinde kullanımı, bildirilen çalışmalara dayanarak öne sürülebilir. Çalışmamızda MPS Tip 4 hastalarında enflamatuvar belirteçlerin araştırılması ve bu belirteçlerin MPS patogenezindeki rolünü saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Beslenme ve Metabolizma polikliniğinde Mukopolisakkaridoz Tip 4 tanısı ile takipli hastaların dosyaları incelenerek hastaların şikâyetleri, muayene bulguları kan tetkik sonuçları ile organ tutulumu açısından yapılmış inceleme verileri not edildi.Hastalardan kan örnekleri alınarak Çocuk Metabolizma laboratuvarında neopterin, biopterin, triptofan ve kinürenin düzeyleri aynı zamanda dış merkez laboratuvarda Human kondroitin sülfat, human keratan sülfat, IL-1 beta, IFN-gamma, IL-6, TNF-alfa çalışılmıştır. Araştırmamıza aldığımız hastalarla benzer yaş ve cinsiyet dağılımı gösteren, neopterin, biopterin, kinürenin, triptofan, TNF-alfa, IFN-gamma, IL- 6, IL-1 beta, human kondroitin ve human keratan sulfat düzeylerini etkileyecek bir hastalığı bulunmayan sağlıklı gönüllerden oluşan bir kontrol grubu da dâhil edilmiştir. Bulgular: Hasta grubundakilerin Neopterin, Kinürenin ve KYN/TRP ölçümü, sağlıklı kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmış olup; Biyoterin ve neopterin/biyoterin oranları ve TRP düzeyi; TNF-α (ng/L), KS (ng/mL), IFN-γ (ng/mL), IL6 (ng/L), CS (ng/mL), IL1-B (pg/mL) düzeyleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler Mukopolisakkaridoz Tip 4 hastalığının patogenezinde enflamatuvar sürecin de katkıda bulunduğunu göstermiştir.