Hava aracı alt sistemleri için alt yüklenici seçiminde çok kriterli karar verme yaklaşımı

Bu çalışmada havacılık ve uzay endüstrisinde yer alan ana yüklenicilerin alt sistemler için alt yüklenici seçimi problemine alternatif bir yöntem ve çözüm belirlenmesi hedeflenmiştir. Başlangıç olarak endüstrinin değer zinciri açıklandıktan sonra endüstri içerisinde tedarik zincirinin paydaşları belirtilmiş ve alt yüklenicilik faaliyetlerinin avantajlarından bahsedilmiştir. Ardından kapsamlı bir literatür araştırması ile tedarikçi seçiminde kullanılan kriterler listelenmiş ve bu liste kamu ihale kanununda yer alan kriterler ile karşılaştırılmıştır. Alt yüklenici seçimi probleminde listelenen kriterler endüstride çalışan profesyoneller ile endüstrinin gereklilikleri yansıtılarak yeniden belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin ağırlıklarının belirlenmesi amacıyla 8 tedarik zinciri yöneticisi ve 29 alt sözleşme yöneticisinin katılımı ile anket yapılmış, yapılan anketin çıktıları ile AHP yöntemi kullanılarak kriter ağılıkları belirlenmiştir. Ardından potansiyel alt yüklenici firmalardan gelen teklifler, belirlenen kriterler ile incelenerek değerlendirilmiş ve TOPSIS yöntemi ile sıralanmıştır. Son olarak tedarik zinciri yöneticileri ve alt sözleşme yöneticilerinin anket sonuçları ayrı incelenerek firmaların tekrar sıralanması ile daha fazla analiz yapılmıştır.