Multipl sklerozlu bireylerin COVID-19 pandemisi sürecindeki hastalık yönetimi deneyimleri: kalitatif bir çalışma

Bu çalışma, multipl sklerozlu (MS) bireylerin COVID-19 pandemisi sürecindeki hastalık yönetimi deneyimlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı kalitatif desende yapılmıştır. Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi MS Birimi'nde kayıtlı olan 17 MS'li bireyle gerçekleştirilmiştir. Veriler, online olarak yapılan görüşmelerle toplanmış, verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Raporlanmasında The Consolidated Criteria for Reporting Qualitative Research (COREQ) kılavuzu temel alınmıştır. MS'li bireylerin COVID-19 pandemisi sürecinde hastalık yönetimi deneyimlerinin incelenmesi sonucu elde edilen verilerden iki temaya ulaşılmıştır. Bu temalar; sağlığı sürdürmede zorlanma ve uyumdur. Sağlığı sürdürmede zorlanma ve uyum temalarının içerisinde alt temaları yer almaktadır. Sağlığı sürdürmede zorlanma teması; sağlık hizmetlerine ulaşmada yetersizlik, fiziksel harekette yetersizlik, psikososyal sorunlar ve semptomların kötüleşmesi olmak üzere 4 alt temaya sahiptir. Uyum temasında ise; korunma yöntemlerini uygulamak, yaşam tarzını düzenlemek, sosyal destek almak, olumlu yönünü görmek ve hobi edinmek olmak üzere 5 alt tema yer almaktadır. MS'li bireyler, sağlık hizmeti sağlayıcılarının gereken sağlık bakımı standartlarını koruyamaması sebebiyle hastalıklarını yönetirken zorluklar yaşamışlardır. Bunun yanı sıra pandeminin getirdiği yasaklar ve kısıtlamalara ek olarak MS'li bireylerin algıladığı depresyon, anksiyete ve stres seviyelerinin de pandemiden dolayı artması sebebiyle pandemi öncesinde sürdürdükleri sağlıklı yaşam tarzı davranışlarını sürdürmeye devam edememiş ve hastalık semptomlarında da kötüleşmeler deneyimlemiş; bu sürece uyum sağlamak için birtakım yöntemler uygulamışlardır.