Multiple myelom ve böbrek yetmezliği bulunan hastaların, sistemik tedavi sonrası böbrek yetmezliği evrelerine göre reverzibilite ve sağkalım oranı

Giriş ve Amaç: Böbrek yetmezliği, MM hastalarda önemli morbiditeye neden olan sık görülen bir komplikasyondur. Başvuru sırasında böbrek yetmezliği olan hastaların, myelom tedavisi sırasında böbrek fonksiyon testlerinde düzelme olması, artmış tedavi yanıtıyla ilişkili olup bu hastalarda böbrek fonksiyon testleri düzelmeyenlere göre sağ kalım süresinin uzadığı görülmüştür. Literatürde bu konu ile ilgili çalışmaların az olması nedeni ile bu belirteçlerin tedaviye yanıt ve yaşam süresine etkisini literatüre katkı sağlamak amaçlı araştırmayı planladık. Yöntem ve Gereç: Retrospektif çalışmamızda hastanemizin elektronik bilgi yönetim sisteminden geriye dönük olarak 2015 - 2023 yılları arasında hastanemize başvuran 111 MM hastasının; yaş, cinsiyet, doğum tarihi, tanı tarihi, tanı anında böbrek yetmezliği olup olmadığı, diyalize girip girmediği, kemik iliği nakli olup olmadığı, yaşamına devam edip etmediği, ex olmuşsa ölüm tarihi, ISS evrelemesi,, beta2 mikroglobulin, immünglobulinler, hemoglobin, kan üre azotu, kreatinin, GFR hızı, böbrek yetmezliği evresi, laktat dehidrogenaz değerleri incelendi ve sonuçları değerlendirildi .GFR >40 ml/dk ve GFR<40 ml/dk ,OKİT var /yok,böbrek yetmezliği gerileyen ve gerilemeyen olmak üzere gruplara ayrıldı. Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum, %25-%75 percentile (Q1-Q3) değerleri ile sunulmuştur. İki grubun sayısal verileri arasındaki farkın analizinde veriler normal dağılıma uyduğu durumda Independent Samples t test (Bağımsız İki Örneklem t Testi), uymadığı durumda Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. GFR grupları arasında laboratuvar parametrelerinin zamana göre (tanı anı, 6.ay, 1.yıl) değişimleri between subjects repeated measures ANOVA testi kullanılmıştır. Analizlerde SPSS 23.0 Windows versiyon paket programı kullanılmıştır. P<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma toplam 111 MM hastası ile gerçekleştirildi. Hastaların 56'sı (%50,5) kadın, ortalama yaş 68±11,1 yıldı. Hastaların 40'ında (%36) IgG kappa tipi, 20'sinde (%18) IgG lambda tipi, 16'sında (%14,4) IgA kappa tipi, 5'inde (%4,5) IgA lambda tipi, 29'unda (%26,1) hafif zincir, 1 hastada ise ağır zincir (%0,9) tipi MM görüldü. Toplam 56 (%50,5) hastada mortalite görüldü. Sağkalım süresi 941±691 gün olarak saptandı. En sık seçilen kemoterapi türü VCD idi. OKIT 42 (%37,8) hastada uygulandı. MM ilişkili HD 12 (%10,8) hastada görülürken, diyalize giren hastaların 6'sı (%33,3) diyalizden kurtuldu. Tanı anı,6.ay ve ve 12.ay kreatinin, GFR ve Ig değerleri karşılaştırıldı, kt ile beraber doğru orantılı olarak gerileme görüldü. OKIT uygulanmayan grupta mortalite anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p=0,015). Sağkalım süresi de OKIT uygulanmayan grupta anlamlı olarak daha kısaydı (p=0,001). GFR 1. Yıl değeri OKIT uygulanan grupta anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,013). KBH evresinde gerileme olan grupta mortalite 32 (%60,4) hastada, KBH evresinde gerileme olmayan grupta ise 23 (%40,4) hastada görüldü. KBH evresinde gerileme olmayan grupta mortalite anlamlı düzeyde daha düşüktü (p=0,036). MM tiplerinden hafif zincir; KBH evresinde gerileme olan grupta anlamlı düzeyde daha fazla görüldü (p=0,010). Tanı anında hiperkalsemi KBH evresinde gerileme olan grupta anlamlı düzeyde daha sık görüldü (p=0,010). GFR grupları arasında zamana göre kreatinin ve IgG düzeylerindeki seyirler arasında anlamlı fark saptandı. GFR≤40 grubunda kreatininin tanı anı ve 6.ay arasındaki düşüşü GFR>40 grubundan anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p=0,002) . IgG düzeyinin ise GFR>40 grubunda tanı anı ve 6.ay arasında GFR≤40 grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazla gerilediği saptandı (p=0,007) Tartışma ve Sonuç: Tanı anında renal yetmezlik evresinin ileri bulunmasının sağ kalım ve mortaliteyi etkilediği düşünülmektedir.Hastaların tedavi yanıtı olarak kreatinin değerlerinde düşme ,GFR değerlerinde yükselme görülmüştür ve aynı zamanda immunglobin değerlerinde doğru orantılı olarak kantitafif düşme görülmüştür.Böbrek yetmezliği evresinin gerilemesi tedaviye yanıt ile ilişkili bulunmuştur.KBH evresi gerilemeyen grup ile gerileme olan grup arasında sağkalım süresi fark etmemiş olup KBH evresi kötüleşen grupta mortalite literatürün tersi olarak sonuçlanmıştır ancak bu durum hasta sayımızın az olması ,tek merkezli klinik çalışma yürütmemiz aynı zamanda hastaların çoğunda komorbiditelerin mevcut olması ve hastaların ölüm nedenlerinin tam olarak bilinmemesi nedenine bağlanmış olup daha çok kişi sayısının olduğu ,ölüm nedenlerinin net olarak bilindiği ayrıntılı klinik çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Multipl myelom, toplam sağkalım, otolog kök hücre nakli, böbrek yetmezliği