Munzam zarar kavramı ve paranın değer kaybının munzam zarar olarak talep edilebilirliği

Bu yüksek lisans tezi, para borçlarının geç ifasından doğan "munzam zarar" kavramını ve enflasyonun bu zarar üzerindeki etkilerini incelemektedir. Munzam zarar, borçlunun temerrüde düşmesi halinde alacaklının temerrüt faizini aşan zararıdır ve Türk Borçlar Kanunu m. 122'de düzenlenmiştir. Çalışma, munzam zararın hukukî niteliğini (müspet zarar olduğu kabul edilmiştir), cezai şart ve gecikme zararı gibi benzer hukukî kurumlarla farklılıklarını detaylandırmaktadır. Ayrıca, paranın tanımı, işlevleri ve özellikle nominal değer ilkesi, enflasyonun munzam zararın oluşumundaki rolü açısından değerlendirilmiştir. Tezde, alacağa ulaşma masrafları, diğer hukukî ilişkilerin ihlali nedeniyle oluşan zararlar ve ödenmeyen alacağın ikamesi için yapılan harcamalar gibi sıkça karşılaşılan munzam zarar kalemleri incelenmiştir. Paranın değer kaybının munzam zarar olarak kabul edilebilir olup olmadığına dair öğretideki tartışmalar ve çeşitli yöndeki yargı kararları incelenmiştir. Sonuç olarak alacakların enflasyon karşısında değerlendirildiğine dair bir fiili karinenin bulunmadığı ve bu yüzden munzam zararın fiili karinelerle ispat edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak sabit değer borçları açısından alacaklının, enflasyonist etkiden arındırılmış bir alacak hakkı bulunmaktadır. Tazminat alacaklarında geçerli sabit değer ilkesi gereği, alacaklının ayrıca bir ispat faaliyetine girmeksizin tazminat konusunun güncel değerini talep etmesi mümkündür.