Muş Ovasında Selçuklu izleri: Yünören Cami örneği

Türklerin İslamiyet'e girişi ile Türk-İslam sanat örnekleri oluşmaya başlamıştır. Karahanlılarla başlayan süreç Gazneliler ve Selçuklular ile devam etmiş özgün bir sanat zevki ortaya çıkmıştır. 11. yüzyılın ortalarından itibaren Anadolu yönündeki Selçuklu akınları 1071 Malazgirt Zaferi ile taçlanmış bölge artık yurt haline gelmiştir. Bu tarihten sonra buraya getirdikleri sanat zevki ile bölge unsurlarının sentezi neticesinde yeni bir kültür ve sanat ortamı yeşermeye başlamıştır. Bu sırada (11. yüzyıl sonları 12. yüzyıl başları) Hıristiyan dünyasının İslam dünyası üzerine başlattığı Haçlı seferlerinin bir durağı olan Anadolu'nun askeri ve siyasi yapısı bu gelişmeyi sekteye uğratmıştır. Doğu Roma, Haçlı, Ermeni üçleminde bir de iç çekişmeler Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluş evresinde bu tür sanatsal faaliyetleri dönem kayıtlarına dâhil edememiştir. İznik'ten sonra Konya'nın başkent oluşu ve akabindeki siyasi istikrar I. Alâeddin Keykubad döneminin kaynakları eserler konusunda dile getirilmiştir. Anadolu'da Selçuklu eserleri başta Konya olmak üzere Akşehir, Beyşehir, Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri, Malatya, Antalya, Alanya ve Sinop gibi pek çok şehirde; cami, medrese, şifahane, türbe, hamam, külliye gibi çeşitli yapılarla kendini göstermiştir. Anadolu'nun doğusunda ilk dönem beylik mimarisinin örnekleri özellikle Erzurum, Diyarbakır, Ahlât gibi önemli merkezlerde tarihin görgü tanığı olarak günümüze ulaşmıştır. Tez çalışmamızın konusu Yünören Cami bugün Muş ilinin Korkut İlçesine bağlı Altınova Beldesi köylerinden Yünören' de bulunmaktadır. Yünören Cami'nin, Selçuklu mimari özellikleri ile Selçuklu yapılarından biri olma özelliğine sahip olduğu teziyle yola çıkılan bu çalışmada kanaatimiz neticede nedenselliği ile izah edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk sanatı, Selçuklu Sanatı, Mimari, Muş, Yünören Cami.