Müteârız hadisler arasındaki tercih sebepleri

Hadislerin doğru bir şekilde anlaşılması ve onlarla gereği gibi amel edilebilmesi için hadisler arasında vuku bulan çelişkilerin giderilmesi gerekmektedir. Bu gayeyle teşekkül eden muhtelifu'l-hadîs ilminde geliştirilen teâruzu giderme yollarından biri de tercih yöntemidir. Müteârız hadislerden birini diğerine tercih edebilmek için kendisini üstün kılan bir vasfa sahip olması ve tercihi yapacak âlimin bu gerekçeyi belirtmesi gerekmektedir. Bu çalışma teâruzu giderme yollarından tercih ameliyesinin temel unsurlarından olan tercih sebeplerini konu edinmektedir. Âlimler tarafından hadisler arası tercihte kullanılan sebepler konu bütünlüğü sağlayacak şekilde tasnif edilmiş, ne şekilde ve hangi durumlarda kullanıldıkları örnekler üzerinden ele alınmıştır. Böylece çalışma, tercih sebepleri arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılmasının yolunu açmıştır. Tezin girişinde konunun temelini teşkil eden teâruz ve tercih kavramları kısaca açıklandıktan sonra tercih sebepleri hadislerin temel iki unsuru olan sened ile metin ve muhtevayla ilgili sebepler olmak üzere iki bölümde incelenmiştir. Senedle ilgili sebepleri içeren ilk bölümde râvi ve senedin bütünüyle ilgili vecihler ayrı ayrı ele alınmıştır. İkinci bölümde ise hadis metninin lafızları ve muhtevasıyla ilgili sebepler ele alınarak çalışma hitâma erdirilmiştir.