Müzehhip Kanbur Hasan Çelebi'nin İ.Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi A.6549 envanter numaralı Mushaf-ı Şerif'inin tezhip sanatı açısından incelenmesi

Tarihi kitap sanatları içinde Orta Asya Türklüğüne kadar uzanan, kâğıdın icadı ve Kur'an-ı Kerim'in Mushaf haline getirilmesiyle yüzyıllar içinde renk ve motif bakımından zenginleşen tezhip sanatı, gelişerek sanatkârlar tarafından çok kıymetli ve sanat zevki bakımından müstesna eserler meydana getirilmiştir. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nadir Eserler Kütüphanesi ve Türk İslam Eserleri Müzesi bünyesinde birçok Mushaf, el yazması ve matbu eserleri korumaktadır. Yüksek lisans tezi olarak yürütülen bu çalışmada, Hafız Osman hattı müzehhip Kanbur Hasan Çelebi'ye ait olan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nin A.6549 envanter numaralı Mushaf-ı Şerif'i XVII. yüzyıl tezhip sanatı açısından incelenmiş bu bağlamda aynı hattat ve müzehhibe ait Türk İslam Eserleri Müzesi'nde bulunan XVII. yüzyıla ait 405 envanter numaralı Mushaf-ı Şerif'in tezhipli alanlarıyla karşılaştırılmıştır. Çalışma esnasında eserlerin görsellerine ve eskiz çizimlerine yer verilmiştir. Bilhassa eserde bulunan serlevha tezhibi, ketebe sayfası tezhibi, yüz on dört adet sure başı tezhibi ve yüz kırk bir adet Mushaf gülü tezhibi incelenmiş, bu bağlamda Mushaf gülleri form ve motif özellikleri bakımından gruplandırılmıştır. Sekiz farklı gruba ayrılan Mushaf güllerinden biri sadece ikili olduğu için farklı ele alınmıştır. Tezhipli alanlarda bitkisel motifler ağırlıklı kullanılmış bunun yanı sıra rumi motifi de sıkça görülmüştür. Eserin tüm tezhipli alanları motif, kompozisyon, renk ve işçilik bağlamında bütünlük sağlamaktadır. Müze ve kütüphanelerde bulunan Mushafların kataloglarının yapılması, içerdikleri hat, cilt, tezhip, ebru sanatları bakımından incelenmesi araştırmacılar için faydalı olacaktır.