Müziğin otizmli bireylerin akademik başarılarına ve sosyalleşme süreçlerine etkileri: İZOT İzmir Otizm Orkestrası ve Korosu örnek olayı

Bu çalışmanın amacı, otizmli bireylerin müzik yeteneklerinin ortaya çıkmasını ve eğitim hayatlarına müzik alanında devam etmelerini sağlamada bir müzik grubu içinde yer almalarının önemini ortaya koymaktır. Otizmli bireylerin müzik aracılığıyla sosyalleşmelerine önemli bir katkı sağlayan İZOT (İzmir Otizm Orkestrası ve Korosu), 2013 yılında Dr. Öğr. Üyesi Orçun Berrakçay tarafından kurulmuş olup dört otizmli bireyle çalışmalarına başlamış ve bugün ortalama 45 katılımcıya ulaşmıştır. Bu oluşum, Türkiye'de bir ilktir. İZOT; otizmli bireylerin sosyalleşme süreçlerine müzikaracılığıyla katkı sağlamaktadır. Bir grubun üyesi olma, birlikte müzik icrası yapma, İzmir içinde ve farklı şehirlerde gerçekleşen konser etkinliklerinde görev alma bu sürecin gelişimini destekler niteliktedir. Sosyalleşme, bireylerin içinde yaşadığı toplumun diğer üyeleriyle etkileşim içinde olup sosyal çevreye uyumlu hale gelmesidir. Aile içinde başlayıp eğitim süreci ile birlikte olgunlaşır. Bireyin eğitim ortamı dışında da bir arkadaş grubu içinde yer alması bu sürece katkıda bulunur. Günümüzde kitle iletişim araçlarının ve sosyal medyanın da etkisiyle sosyalleşme kavramının açılımı genişleyip sanal ortam aracılığıyla da gerçekleşmeye başlamıştır. Normal gelişim gösteren bireylerin hayatlarında kendiliğinden ilerleyen bir süreç görülse de, otizmli bireylerin kendilerini sözel olarak ifade etmekte zorlanmaları sosyalleşme süreçlerini zorlaştırır. Bu durum beraberinde problem davranışların ortaya çıkmasına sebep olup, otizmli çocuğu sahip olan ailelerin hayatlarını zorlaştırır. 2013 yılından bu yana yapılan çalışmalar, otizmli bireylerin müzik alanında ne kadar yetenekli olduğunu göstermiştir. Bu koro çalışmaları otizmli bireylere akademik anlamda da büyük katkı sağlamıştır. Söz konusu bireyler, bu çalışmalar sayesinde birlikte hareket etmeyi, disiplinli olmayı ve sahnede nasıl durmaları gerektiğini öğrenmişlerdir. Bire bir eğitim almaya alışık olan otizmli bireyler, grup hâlinde çalışmayı da öğrenmişler, birbirleriyle kaynaşıp arkadaş olma becerisini kazanmışlardır. Bu arada çocuklar çalışmalarını yaparken aileler de kendi aralarında yakınlaşıp kaynaşmışlar ve sorunlarını paylaşarak yalnızlık duygusundan uzaklaşmışlardır. Otizmli bireylerin kendilerine olanak sağlandığında potansiyellerini ortaya koyarak önemli başarılara imza atabildikleri ve orkestra-koro çalışmalarının onları akademik anlamda müzik eğitimine yönlendirebildiği olguları, çalışmanın bulguları arasındadır. Ancak Covid-19 pandemisi sürecinde İZOT'un rutin etkinliklerinin (provalar, konserler vb.) askıya alınması bütün insanlığı olduğu gibi otizmli bireyleri de olumsuz etkilemiştir. Bu araştırma, Covid-19 pandemisi nedeniyle Mart 2020'den bu yana yüz yüze provalarına ve konserlerine ara vermek zorunda kalan İZOT ve İZOT Mini katılımcılarıyla uzaktan eğitim sürecinde yapılan provaların ve çevrimiçi etkinliklerin sosyalleşme sürecine etkilerini ortaya koyar. Araştırmanın verileri Zoom programı üzerinden pazartesi ve çarşamba akşamları bir buçuk saatlik zaman dilimi içerisinde yapılan çevrimiçi provaların gözlemi 7 aile, 2 otizmli birey 8 eğitimci ve koronun koordinatörü 1 kişi ile yapılan yarı kurgulu görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlenmesi ile elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Otizm, müzik, sosyalleşme, grup çalışması, çevrimiçi prova.