N-heterosiklik karbenlerin bakır(I) kimyası: Sentez ve homojen kataliz uygulamaları

Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, N-heterosiklikkarben bakır(I) komplekslerine ilişkin çalışmalar özetlenmiştir. İkinci bölümde deneysel çalışmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, benzimidazol-2-liden ligandları içeren bakır(I) komplekslerinin sentezi, karakterizasyonu ve katalitik incelemeler sunulmuştur.1-{(etoksikarbonil)metil}-3-aril benzimidazolyum bromür tuzları (II-IV), 1-{(etoksikarbonil)metil}benzimidazolün(I)hacimli bromür bileşikleri (RBr: R =CH2C6H3(OMe)2-3,5; CH2CH2C6H3(OMe)2-3,4; CH2C6H3But2-3,5) ile tepkimesi ile elde edilmiştir. Benzimidazolün 3,5-dimetoksibenzil bromür ile muamelesi, benzimidazolyum bromür tuzunu (VIII) vermiştir. Benzimidazolyum bromür tuzu (XI), 1-(3,5-di-t-bütilbenzil)benzimidazolün(X) 3,5-di-t-bütilbenzil bromür ile tepkimesiyle sentezlenmiştir (Şema 1).Şema 1.Benzimidazolyum bromür tuzlarının senteziBenzimidazolyum tuzlarının(II, III, VIII)Cu2O iledeprotonlanması ile nötral [(NHC)CuBr] kompleksleri(V, VI, IX)sentezlenmiştir.[Cu(CH3CN)4]BF4 kompleksinin VIII tuzu ve NaOBut ile tepkimesi de IX bileşiğini vermiştir.Bir mono(karben)bakır(I) kompleksi hazırlamak için,IV bileşiğinin Cu2O ile tepkimesi yeni bir bis(karben)bakır(I) kompleksinin (VII) oluşumuyla sonuçlanmıştır (Şema 2).Şema 2.Bakır(I) komplekslerinin(V, VI, VII, IX) senteziBenzimidazolyum tuzunun (XI), NaOBut ve [Cu(CH3CN)4]BF4 ile tepkimesi ile bis(karben)bakır(I) kompleksi (XII) sentezlenmiştir (Şema 3).Şema 3.Bakır(I) kompleksinin(XII) senteziSentezlenen NHC-Cu(I) komplekslerinin(V, VI, IX, XII), bazı organik azit ve terminal alkinlerin [3+2] siklokatılma tepkimelerindeki katalitik aktiviteleri incelenmiştir (Şema 4). Bu kompleks bileşiklerin tümü, kısa sürelerde ve yüksek verimlerle 1,4-disübstitüe-1H-1,2,3-triazolleri vermiştir. Daha az hacimliaril grupları içeren komplekslerin daha yüksek katalitik aktivite gösterdikleri bulunmuştur.R1CH2CO2EtCH2CO2EtBnPhR2Phn-BuPhPhŞema 4. Azit ve terminal alkinlerin [3+2] siklokatılma tepkimesi