Nahçıvan Han ailesinin son kahramanı Cemşit Nahçıvanlı

Tarih boyunca çeşitli Türk devletlerinin ve imparatorluklarının kurulmasındaki ana faktörlerden biri Türklerin savaşçı ruhu olmuştur. Çeşitli Türk soylarının askerî birimleri Türk devletlerinin bünyesinde kalmayıp aynı zamanda diğer bazı devletlerin ve imparatorlukların ordularında görev yapmıştır. Kengerli-Nahçıvanlı soyu da bu şekilde yaşamış kabilelerden biridir. Nitekim 19. ve 20. yüzyıllara bakıldığıda sadece bu soydan 6 general çıktığı görülür. Bu çalışmada, Kengerli-Han Nahçıvanlı soyunun son generali olan Cemşit Nahçıvanlı'nın yaşamı ve askerî faaliyetleri ele alınmaktadır. Çalışma, Azerbaycan ve Türkiye tarih yazımında, Cemşit Nahçıvanlı'nın yaşamı ve faaliyetleri konusunda yapılan ilk kapsamlı araştırma çalışması olarak kabul edilebilir. Çalışma sırasında genel teorik ve özel tarihsel araştırma yöntemleri kullanılmış, bilimsel ilkeler üzerinden olaylar ve süreçler incelenmiştir. Birinci bölümde, Azerbaycan tarihinde Cemşit Han'ın da mensup olduğu Kengerli boyu ve Han Nahçıvanlılar soyunun yeri ve rolünden bahsedilmiştir. Ayrıca hayatının ilk yılları ve erken askerî eğitim yıllarına değinilmiştir. İkinci bölümde, Çarlık Rusya ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti dönemindeki askerî faaliyetlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Cemşit Nahçıvanlı'nın bu defa Sovyetler dönemindeki askerî faaliyetleri, idama mahkum edilmesi ve ölümünü müteakip beraat edilişi konuları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Cemşit Han Nahçıvanlı, Çarlık Rusya, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, SSCB, I. Dünya Savaşı, Askerî Tarih, Ordu