Nahit Sırrı Örik'in romanlarında narsisist entrikalar

Bu çalışma 20. yüzyıl Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Nahit Sırrı Örik'in (1894-1960) romanlarını odağa almaktadır. İncelenen romanlar Kıskanmak (1937), Yıldız Olmak Kolay mı? (1944), Tersine Giden Yol (1948), ?Gece Olmadan? (1951) ve Sultan Hamid Düşerken'dir (1957). Bu tezde öncelikle, romanlarda temsil edilen insan ilişkileri, ?aşk? ilişkileri ve ebeveyn-çocuk ilişkileri psikanalitik bir yaklaşımla incelenmektedir. Tezde, Nahit Sırrı'nın, romanlarında temsil edilen duygu ve değerler bağlamında ?narsisist? bir dünya betimlediği ve narsisizmin, aynı zamanda romanlardaki olay örgüsü, karakterizasyon, mekân, dil ve üslup gibi edebi öğeleri de şekillendirdiği gözlemlenmiştir. Romanlarda olay örgüleri, narsisist patolojide de önemli bir yeri olan ?entrika?ya dayanmakta, neredeyse bütün karakterler narsisist kişilik özellikleri taşımaktadır. Romanlardaki mekânlar da hem karakterlerin hayranlık uyandırma ihtiyaçlarını beslemeleri hem de gelip geçici olmaları bakımından narsisizmle ilişkilendirilebilmekte, dil ve üslup ise karakterlerin görünüş özelliklerini betimlemeye fazlasıyla önem veren, pek çoğunu küçümseyen, yaşlılık belirtilerinden âdeta tiksinirken gençlik ile güzelliği yücelten narsisist anlatıcıların varlığına işaret etmektedir. Çalışmada son olarak, Örik'in çocukluk deneyimlerine, ebeveyniyle ilişkisinin niteliğine, çocukluk oyunlarına yansıyan fantezilerine, vs. bakılarak kurmaca dünyasının biyografik imalarına odaklanılmaktadır. Yazarın çocukluğundaki yaşantıların narsisist bir kişilik yapısının oluşumuna yol açabilecek nitelikte olduğu ve yaşlılıkla barışık olmayan, insanları, güzel-çirkin diye kategorize eden ve pek çoğunu beğenmediği gözlemlenen Örik'in romanlarındaki anlatıcılara benzediği sonucuna varılmaktadır.