Nar kabuğu artıklarından diyet lifi ve biyoaktif bileşenlerin eldesi

Bu tez çalışmasında, gıda endüstrisinde sıklıkla atık olarak görülen nar kabuğu artıklarının fonksiyonel gıda bileşenlerine dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, nar kabuğundan diyet lifi ve biyoaktif bileşenlerin eldesine yönelik ekstraksiyon süreci Cevap Yüzey Metodolojisi (RSM) ile optimize edilmiştir. En uygun koşullar 48.17 °C sıcaklık, 55.16 dakika süre ve 0.4980 g/mL örnek/çözücü oranı olarak belirlenmiş; bu şartlarda elde edilen diyet lifi %84.30 toplam lif içeriğiyle yüksek verim göstermiştir. Lifin %34.87'si çözünür, %49.42'si çözünmez fraksiyonlardan oluşmuştur. Ayrıca 772.79 mg GAE/100 g KM toplam fenolik madde ve 45.76 mg KE/100 g KM flavonoid içeriği belirlenmiştir. Bu özellikler düşük su aktivitesi, yüksek protein oranı ve güçlü su tutma kapasitesi gibi fonksiyonel parametrelerle desteklenmiştir. Ekstraksiyon sonrası elde edilen biyoaktif bakımından zengin çözeltiler vakum altında işlenerek çözücüler geri kazanılmış, kalan fraksiyon ise dondurularak kurutulmuştur. Biyoaktif kalıntılar fenolik profilleri yönünden analiz edilmiştir. Aseton fraksiyonunda 178.42 mg GAE/g, etanol fraksiyonunda 132.87 mg GAE/g toplam fenolik madde; flavonoid içeriği ise sırasıyla 166.34 mg KE/g ve 110.63 mg KE/g olarak belirlenmiştir. Punicalagin-β ve gallik asit aseton fraksiyonunda baskın, elajik asit ise etanol fraksiyonunda yüksek bulunmuştur. Ayrıca elde edilen lifin ticari bir diyet lifiyle karşılaştırılmasında, çözünür lif oranı, fenolik profili, su tutma kapasitesi ve protein içeriği bakımından üstün özellikler sergilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, düşük maliyetli tarımsal yan ürünlerin sürdürülebilir işleme teknikleriyle değerlendirilerek katma değeri yüksek gıda bileşenlerine dönüştürülmesi hem çevresel hem de endüstriyel açıdan önemli bir potansiyel taşımaktadır. Gelecek çalışmalarda bu lifin farklı gıda sistemlerindeki işlevsel etkilerinin incelenmesi ve endüstriyel ölçekte kullanım olanaklarının araştırılması önerilmektedir.