Narrative(öyküsel) terapide dış şahit uygulamasına göre grupla psikolojik danışmanın ergenlerin olumsuz değerlendirilme korkusundaki etkililiği: karma yöntem

Bu araştırmanın amacı, Narrative (Öyküsel) terapide dış şahit uygulamasına odaklanan ve odaklanmayan grupla psikolojik danışmanın ergenlerin olumsuz değerlendirilme korkusu üzerindeki etkisini incelemek ve bu süreçlerin etkililiğine yönelik ergenlerden görüş almaktır. Bu araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanılması açısından karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın karma yönteminin temel düzeyi, sıralı açıklayıcı tasarım; ileri düzeyi ise müdahale tasarımıdır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunda, ilk olarak 10. ve 11. Sınıfta eğitim öğretim gören 454 öğrenci arasından olumsuz değerlendirilme korkusuna yönelik ortalama değere sahip en yüksek 71 öğrenci belirlenmiştir ve bu öğrencilerle ön görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan ön görüşmeler sonucunda gönüllü olan ve ailesinin onayı alınan 24 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Öğrenciler, her grupta 8 kişi olacak şekilde deney-1, deney-2 ve kontrol gruplarına eşit oranda ve yansız bir şekilde atanmıştır. Araştırmanın nicel modeli; 3×3'lük ön test, son test ve izlemenin de var olduğu iki deney bir kontrol gruplu, karmaşık desenli gerçek bir deneme modelidir. Müdahale sonrasındaki izleme görüşmeleri 10 hafta sonra gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel basamağında, deney-1 ve deney-2 gruplarının olumsuz değerlendirilme korkusuna yönelik grupla psikolojik danışma sonrası ve izleme görüşmelerinde devam eden etkilerini incelemek için fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini elde etmek için ilk olarak Leary (1983) tarafından geliştirilen ve Carleton, McCreary, Norton ve Asmundson (2006) tarafından ters maddeleri düz maddeler haline getirilen 12 maddelik Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır. Ölçeğin Türk kültürüne uyarlanması ise Gök ve Yalçınkaya-Alkar (2020) tarafından yapılmıştır. Araştırmada bu ölçekle ön test, son test ve izleme ölçümleri yapılmıştır. Son test ve izleme testinden sonra ise nitel sonuçlara ulaşmak için altı yarı yapılandırılmış soru kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yapılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre, Narrative terapi müdahalesinde bulunulan iki deney grubunun ön test, son test ve izleme testi arasında anlamlı bir fark olduğu görülürken kontrol grubunun ön test, son test ve izleme testi arasındaki fark anlamlı değildir. Diğer bulguda ise, deney-1, deney-2 ve kontrol grupları arasında ön test, son test ve izleme testi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Bu fark, deney-1 ve deney-2 grupları lehinedir. Bununla beraber, Narrative terapi müdahalesi uygulanan deney-1 ve deney-2 grupları arasında ön test, son test ve izleme testi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı hesaplanmıştır. Nitel bulgulara göre ise, deney-1 ve deney-2 gruplarının olumsuz değerlendirilme korkusuna yönelik uygulanan grupla psikolojik danışma deneyimine ilişkin görüşlerinden "Grupla psikolojik danışmanın etkililiği ve bu etkililiğin nedenleri", "Mektubun etkililiği" ve "Mektubun muhafaza edilmesi" olmak üzere üç tema belirlenmiştir. Nitel bulgulara ek olarak, deney-1 ve deney-2 gruplarına yönelik grupla psikolojik danışmanın izleme görüşmelerinde devam eden etkilerine yönelik "Grupla psikolojik danışmanın devam eden etkililiği" ve "Mektubun izleme görüşmelerindeki etkililiği" olmak üzere iki tema elde edilmiştir. Sonuç olarak, araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın ışığında tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.