Nasal septum deviasyonu olan kişilerin bilgisayarlı tomografilerinde os ethmoidale ve concha nasalis inferior ile ilgili morfometrik analizler

Amaç: Çalışmamızda nasal septum deviasyonu olan kişilerde concha nasalis inferior ve os ethmoidale'ye ait morfometrik ölçümler yapmayı, nasal septum deviasyonun yönü ve deviasyon şiddeti ile aralarında ilişki olup olmadığını değerlendirmeyi, klinik takip, cerrahi karar verme süreçlerine katkı sağlamayı ve olası cerrahi komplikasyonları öngörmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındıktan sonra 1 Haziran 2019 – 31 Mayıs 2021 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'ne çeşitli nedenler ile başvuran 18 yaş ve üzeri hastaların Radyoloji Anabilim Dalı tarafından çekilen paranasal sinüs bilgisayarlı tomografi görüntülerinin retrospektif olarak incelenmesi ile gerçekleştirildi. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri olan, geçirilmiş kafa travması öyküsü olmayan, paranasal sinus cerrahi öyküsü olmayan, ethmoid çatıda geçirilmiş ya da mevcut hastalık öyküsü olmayan, konjenital fasiyal anomalisi veya bilinen kromozomal anomalisi bulunmayan, sinonasal tümörü ve yoğun sinonasal polipozisi olmayan, akut rinosinüzit tanısı almayan olgular dahil edildi. Ayrıca ölçüm yapılan bölgede ölçümü engelleyen artefakt bulunan görüntüler de çalışmaya dahil edilmedi. Bulgular: Çalışmamız 158 erkek, 146 kadın toplam 304 olgudan oluşmuştur. Hastaların yaşı 18 ila 86 arasında ve yaş ortalamaları 39.19±14.24 olarak bulundu. Olguların %78' inde nasal septum deviasyonu saptandı. Erkeklerde %15.2, kadınlarda %27.4 nasal septum deviasyonu saptanmadı. Nasal septum deviasyonu olmayan kadınlar deviasyonu olmayan erkeklerin iki katına yakın bulundu. Hastaların %38'inde sağa deviasyon, %40'ında sola deviasyon saptandı ve %22' sinde ise nasal septum deviasyonu saptanmamış olup, literatüre uyumlu şekilde sola deviasyon daha sık bulundu. Sol lamina cribrosa derinliği hafif şiddette nasal septum deviasyonu olan olgularda, ağır deviasyonu olanlara göre daha düşük bulundu. Lamina cribrosa derinliği en sık Keros tip 2 olarak bulundu. Sağ concha nasalis inferior medial mukoza kalınlığının ipsilateral tarafta daha az, kontralateral tarafta daha fazla olduğu bulundu. Sol concha nasalis inferior kemik kalınlığı kontralateral tarafta, ipsilateral tarafa göre istatistiksel anlamlı yüksek bulundu. Sol concha nasalis inferior kemik kalınlığı, deviasyonu olmayan hastalarda, sol tarafa deviasyonu olan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Sağ concha nasalis inferior bağlanma açısı orta şiddette septum deviasyonu olan olgularda, hafif ve ağır septum deviasyonu olanlara göre daha fazla bulundu. Lamina cribrosa derinliği arttıkça medial foveal açının daraldığını tespit edildi. Sol medial foveal açı kadınlarda erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Sağ tarafta da medial foveal açı kadınlarda daha yüksek ölçüldü ancak cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmedi. Sonuç: Sinus cerrahisi öncesi cerrahın hastanın radyolojik tetkiklerini doğru analiz edebilmesi, bu bölgelerin ve komşuluklarının anatomisini iyi bilmesi olası komplikasyonların azaltılmasında önemlidir. Çalışmamızda nasal septum deviasyonunun hastalarda concha nasalis inferior ve os ethmoidale'de morfometrik değişikliklere neden olduğu tespit edilmiştir. Literatüre katkı sağlamak için daha büyük örneklem gruplarında yapılmış çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Nasal septum deviasyonu, concha nasalis inferior, ethmoid çatı, lamina cribrosa derinliği, bilgisayarlı tomografi