Necâti Bey Dîvânı'ndaki soyut kavramlar

Tezimizin konusunu XV. yüzyılın önemli şairlerinden Necati'nin divanında geçen soyut kavramlar oluşturmaktadır. Tez üç bölümden ibarettir: Birinci Bölümde Necati'nin hayatı, sanatı ve eseri ile ilgili olarak başlıca edebiyat tarihleri şuara tezkireleri ve çeşitli araştırmalardan yararlanılarak bilgi verilmektedir. İkinci Bölüm, Necati Divanı'nda geçen ve teşbihe konu edinilen soyut kavramlara tahsis edilmiştir. Bu bölüm hazırlanılırken Necati Divanı birçok kez okunarak teşbihe konu olan soyut kavramlar tespit edilmiş, fişlenmiş ve alfabetik olarak tasnif edilmiştir. Daha sonra kavramların sözlük anlamları verilmiş, kavramların içerisinde geçtiği örnek beyitler nesre çevrilmiş ve en sonunda da bu soyut kavramların hangi benzetme yönleri ile teşbihe konu edinildiği üzerinde durulmuştur. Her kavramın kendisine benzetilenleri de alfabetik bir şekilde sıralanmıştır. Divandan seçilen beyitlerin içinde geçtiği şiirlerin sıra numaraları ile beyit numaraları da kaydedilmiştir. Üçüncü bölümde "benzeyen- kendisine benzetilen" ve "kendisine benzetilen- benzeyen" unsurları iki tablo hâlinde düzenlenmiş, böylelikle Necati'nin soyut kavramları hangi soyut veya somut unsurlara benzettiği hususunun izlenmesi imkânı oluşturulmaya çalışılmış, ayrıca şairin Divan'da hangi soyut kavramı benzeyen olarak kaç kez kullandığı, hangi kendisine benzetilenin hangi soyut kavram için tercih edildiği ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir. Ayrıca sunulan renklendirilmiş grafiklerde benzeyen kavramlarla kendisine benzetilen unsurların ve kendisine benzetilen unsurlarla benzeyen kavramların sayısal ilişkisi görsel bir biçimde takdim edilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmanın kısa bir değerlendirilmesi yapılmış, şairin soyut kavramları estetik ölçüler içerisinde işleyişi ile ilgili olarak bilgi verilmiş soyut kavramların işlenişi hakkında bilgi verilerek tez sonlandırılmıştır.