Negatif arz dışsallıklarının içselleştirilmesinde hükümet dışı kuruluşların rolü: Greenpeace örneği

Modern teknolojinin üretimi arttırdığı ve modern toplumun tüketime yatkın olduğu bilinen bir gerçektir. Sanayi devriminden bu yana geliştirdiğimiz teknoloji, üretimi ve tüketimi hızla arttırmaktadır. Bu durum üretim ve tüketim alışkanlıklarımızda değişikliklere sebep olmuştur. Başlangıçta kulağa son derece normal gelse de üretim ve tüketim alışkanlıklarımızda meydana gelen bu değişim, çevrenin geri dönülemez zararlar almasına sebep olmaktadır. Teknolojinin ve üretim olanaklarındaki gelişmelerin çevrenin korunumunu arttırması beklenirken bugün çevrenin kaybına şahit olunmaktadır. Kaynakların kontrolsüz kullanımı, atıkların doğaya salınımı, toplumun ve endüstrinin çevrenin korunumu ile ilgili yeterli bilince ve bilgiye erişmemiş olması, salt kar odaklı yaklaşım vb. sebepler çevrenin zarar görmesine sebep olmaktadır. Ekonomi bilimi dışsallıkların çevreye verdiği olumsuzlukları içselleştirmede bazı politikalar geliştirmektedir. Ekonomistler arasında bu dışsallıkları içselleştirmek ve çevreye verilen zararı tazmin etmek için geliştirilen politikaların geçerliliği, uygulanabilirlikleri ve etkinliği konusunda tam bir fikir birliği bulunmamaktadır. Bunun yanında ekonomistler dışsallıkları içselleştirmede belli bazı fikirler çevresinde toplanmışlardır. Küresel hükümet dışı kuruluşlar, özellikle 1970'li yıllardan bu yana, çevrenin korunumu adına etkin bir aktördür. Toplumu bilinçlendirerek kamuoyu oluşturmalarının yanında eğitim, açığa çıkarma, araştırma, savunma gibi birçok faaliyet gerçekleştirirler. Bu sayede küçük ölçekte yerel yönetimlerin büyük ölçekte ise uluslararası kuruluşların karar alımlarını etkilemekte, önemli yardımlarda bulunmakta, çevre lehine kazanımlar gerçekleştirmektedir. Çalışmada negatif arz dışsallıklarının doğası teorik olarak incelenmiş, dışsallıkların sebep olduğu çevre sorunları ile mücadelede çevresel hükümet dışı kuruluşların etkinliği Greenpeace örneği ile değerlendirilmiş ve kuruluşların kamu maliyesi araçları ile ilişkisi incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Negatif Dışsallıklar, Hükümet Dışı Kuruluşlar, Greenpeace, Sivil Toplum, Çevre.