Neoplazmatik tasarım ve protohücre mimarlığı: Geleceğe dair iki mimarlık söylemi

Gelecekte insan hayatını kökten değiştirebilecek ilerlemeler, mimarlık, bilim ve teknoloji alanlarında yapılan çalışmaları oldukça etkilemektedir. Günümüzün çoğulcu ortamında, bir takım mimarlar ve bilim insanları, insan hayatını ve özellikle mimarlığı önemli biçimde etkileyebilecek bu yeniliklerin farkına varıp, bu doğrultuda ana akım mimarlık paradigmalarına alternatif mimarlık söylemleri ve pratikler oluşturmaktadır. Tez çalışması, tam da bu mimari söylemler ve pratikler aralığında gerçekleştirilmektedir. Genetik bilimi ve teknolojisindeki gelişmeler, geleceğe dair mimarlık söylemlerini oluşturan önemli etkenlerdendir. Burada "geleceğe dair" ifadesi ile kastedilen, bu söylemlerin önerdikleri mimarlıkların, bir çok farklı disiplinle bir arada olması ve bu bir aradalıkta gerçekleştirilen araştırmaların, tezin gerçekleştirildiği zaman dilimine göre, ilerlemesi ve geliştirilmesine ihtiyaç duyulmasıdır. Genetik-Mimarlıklar olarak adlandırılan bir söylemler grubu, çok genel olarak ifade edilirse, biyolojik paradigma bağlamındaki ilerlemelerin mimarlığa etkisini araştırmaktadır. Genetik-Mimarlıklar içindeki farklı söylemlerde bir çok kavram, farklı disiplinlerden mimarlığa aktarılmakta ve bu kavramlarla geleceğin olası mimarlıkları için düşünce sistemleri oluşturulmaktadır. Çalışmanın ana iskeletini oluşturan, Neoplazmatik-Tasarım ve Protohücre (Protocell) -Mimarlığı, geleceğe dair iki mimarlık söylemidir. Her iki söylem de, tez çalışmasında Genetik-Mimarlıklar kapsamında incelenmiştir. Neoplazmatik-Tasarım ve Protohücre-Mimarlığı söylemleri, biyoloji ve kimya gibi disiplinlerle kurulan işbirlikleriyle oluşan mimarlık pratiklerinin ortaya çıkmasında malzeme teknolojilerine odaklanmaktadır. Neoplazma olarak adlandırılan, kısmen kontrol edilebilen yarı-canlı materyallerin mimarlık pratiğinde kullanılma olasılığının, insan yaşamında ve mimarlıkta ortaya koyabileceği pek çok yenilik, Neoplazmatik-Tasarım'ın temel ilgi alanı olmuştur. Protohücre-Mimarlığı ise, diğer söylemin biyoloji disiplini doğrultusunda araştırdığı materyal yeniliklerini, genetik biliminden farklı olarak sentetik biyoloji, kimya ve fizik disiplinlerindeki gelişmelerden biri olan, canlı-gibi diye nitelendirilen Protohücre'ler doğrultusunda incelemektedir. Tez çalışmasında, birbirleriyle ilişkili iki söylem olan Neoplazmatik-Tasarım ve Protohücre-Mimarlığı'nın sistematik olarak karşılaştırması yapılacaktır. Yapılan karşılaştırmalara göre iki söylem arasındaki farklılılar ve benzerliklerin, iki söylemin etkileri, potansiyelleri ve risklerinin ortaya konulması hedeflenmektedir. Çalışmada, bu söylemlerin gelecekte gerçekten tarif edildikleri gibi yeni mimarlıklar olarak uygulama alanı bulup bulmamaları sorusunun cevaplanması hedeflenmemiştir. Daha ziyade, bu çalışma mimarlık, bilim ve teknoloji arakesitinde meydana gelen değişimler sonucu ortaya çıkan karmaşıklığın, sınırlı bir çerçevede temsil edilmesi, fotoğrafının çekilmesi amacıyla gerçekleştirilmektedir.