Neorealizm bağlamında Azerbaycan-İran ilişkilerinde Türkiye'nin rolü

Tarihi, kültürel ve dini açıdan büyük benzerliklere sahip olan Azerbaycan ve İran'ın kurulan ortak bağlara rağmen iki devlet ilişkilerini çatışmaların yoğunluk kazandığı bir zeminde ilerlettikleri gözlemlenmektedir. Soğuk Savaşın son bulmasıyla birlikte yeniden şekillenen uluslararası sistem içerisinde ortaya çıkan ve bağımsızlığını kazanan Azerbaycan'ın yine bu yeni sistem karşısında yeni politikalar üretmek zorunda kalan İran ile kuruduğu ilişkilerdeki etkenler ve motivasyonların neler olduğu incelenme konusunu oluşturmuştur. Birçok anlaşmazlığın yaşandığı Azerbaycan-İran ilişkilerinin Soğuk Savaş sonrasında Orta Asya ve Kafkasya bölgesine yönelik kurulan yeni denklemde önemli bir aktör olmak ve yeni sistemdeki uluslararası pozisyonunu belirlemek isteyen Türkiye'nin Azerbaycan ile kuruduğu kültürel-etnik bağlar ve oluşturduğu stratejik ortaklıkların Azerbaycan-İran ilişkilerindeki etkisi mevcuttur. Bu bağlamda çalışmada, Azerbaycan-İran ilişkilerinin birçok anlaşmazlığın yaşanmasındaki temel motivasyonları ve iki kutupluluğun bitmesi ile oluşan yeni sis-temde Türkiye'nin bölgedeki rolü ele alındığında, neorealizmin argümanlarının analiz için açıklayıcı olduğu düşünülmektedir. Neorealizm, analiz seviyesini uluslararası sistemdeki devletlerin davranışlarının nedenlerini anlamak için kullanmaktadır. Çalışmada, Sistemin devletlerin dış politikasına olan etkisini ve bunun ortaya çıkardığı parametreler ile birlikte Azerbaycan-İran ilişkilerini ve Türkiye'nin rolü ele alınmıştır.