Nepeta italica Subsp. İtalica bitkisi üzerinde biyoaktivite yönlendirmeli izolasyon çalışmaları

Bu tez çalışması kapsamında Nepeta italica subsp.italica bitkisinin toprak üstü kısımları üzerinde biyoaktivite yönlendirmeli izolasyon çalışmaları ile içerdiği aktif sekonder metabolitler belirlenerek, yapıları 1D ve 2D NMR spektroskopisi kullanılarak belirlenmiştir. Bu kapsamda elde edilen ekstreden kromatografik yöntemlerle ana fraksiyonlar oluşturularak antioksidan, enzim inhibisyonu, antimikrobiyal ve DNA koruma potansiyel aktivitesi gösteren bileşenlere ulaşılmaya çalışılmıştır. Kromatografi ve izolasyon işlemleri sonucunda aktif bileşenler olarak bir fenolik asit; kafeik asit, iki adet flavonoid; cirsimaritin, cirsimarin, üç triterpenoid; β-sitosterol, daukosterol, ursolik asit, bir iridoid glikozit 8-epideoksiloganik asit ve bir abietan tipi diterpenoit; abietatriene 3β-ol izole edilmiştir. Aktivite yönlendirmeli olarak izole edilen bileşenlerden kafeik asidin fosfomolibden indirgeme ve lipaz inhibisyonunda, abietatriene-3β-ol'un indirgeme gücü, serbest radikal giderme ve ABTS.+ giderme testlerinde, β-sitosterolün AChE, BChE, tirozinaz ve süperoksit anyon giderme testlerinde, cirsimaritinin metal şelatlama testinde, cirsimarinin α-amilaz inhibisyonu testinde, 8-epideoksiloganik asidin α-glikolidaz inhibisyon testinde, ursolik asidin DNA koruma aktivitesi testlerinde en aktif bileşenler olduğu belirlenmiştir. Abietatriene 3β-ol ve 8-epideoksiloganik asit bileşiklerinin biyoaktiviteleri ilk defa bu tez çalışması kapsamında belirlenmiştir.