Fare beyninde nörodejenerasyon: Kalori kısıtlanmasının sirtuin protein seviyelerine etkileri

Nörodejeneratif (ND) hastalıklar Dünya popülasyonunun önemli bir bölümünü etkilemektedir. Alzheimer ve Parkinson hastalıkları önemli bir halk sağlığı problemi olarak önem kazanmaktadır. Güncel tıptaki birçok ilerlemelere ve nörodejenerasyondaki (NDN) moleküler yolların dahi açıkca anlaşılmasına rağmen bu hastalıklar progresyon göstermekte olup kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Kalori kısıtlanması (KK) etkinliği gösterilmiş bir nöroprotektif metoddur. Metabolizma üzerinde olumlu etkileri vardır. KK nın ND ve yaşa bağımlı hastalıklarda vücuttaki nöroprotektif mekanizmaları aktive ettiği düşünülmektedir. Değişik tiplerde etkinliği gösterilmiş KK modelleri bulunmaktadır. KK nın sirtuin proteinlerinin (SIRT) aktivasyonu aracılığıyla yaşam süresini uzattığı gösterilmiştir. SIRT histon deasetilaz aktivitesi olan bir grup protein ailesidir ve nikotinamid adenin dinükleotide bağlıdır. SIRT genetik suskunluk faktörleri olarak da adlandırılmaktadır ve mayalarda yaşam süresini uzattıkları gösterilmiştir. Histonlar SIRT ile deasetile olduklarında, kromatin kapalı, sıkıca ve muntazam olarak sarmalanmıştır. Bu durum gen ekspresyonunun durduğu, sessizleştiği ve DNA nın hasar almaktan korunduğu anlamına gelmektedir. SIRT`ın yaşlanmaya bağlı ND hastalıklarda koruyucu etkisi vardır. SIRT 1, SIRT 3 ve SIRT 6`nın beyinde kritik rolleri bulunmaktadır. Bu çalışmada değişik tipteki kronik ve aralıklı KK metodlarının etkilerini fare beynindeki NDN ve SIRT seviyeleri üzerinde test ettik. SIRT 1, SIRT 3 ve SIRT 6 protein seviyeleri ELISA metodu ile ölçüldü. NDN ise fluoro-jade flörosan boyası ve görüntü kaynaklı kuantifikasyon yöntemi ile gösterildi. Sonuç olarak bu çalışmada KK gruplarında ad libitum ve kontrol gruplarına göre SIRT değerlerinin belirgin olarak arttığını bulduk. Fluoro-jade ve görüntü kuantifikasyon yöntemleri de ad-libitum grubunda KK grubuna göre belirgin olarak NDN artışı gösterdi. Çalışmamızda farklı şekillerdeki KK`nın SIRT proteinleri aracılığıyla fare beyninde NDN`u önlediği sonucuna vardık. Bulgularımızdaki belirgin SIRT artışı ve azalmış NDN özellikle aralıklı KK grubunda daha belirgin olması bu çalışmamızın en yeni katkısıdır. Bu yöntemler gelecekte ND hastalıkların tedavisinde yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Ad libitum, ELISA, fare beyni, fluoro jade, kalorikısıtlaması, nörodejenerasyon, sirtuin