Nietzsche, Heidegger ve Foucault'da akıldışı

"İnsanın ne olduğu" ve "gelecekte ne olacağı", bunlar özellikle felsefenin düşünebileceği sorular. Bu çalışma kuşkusuz bunlara cevap verebilme gücünden uzak. Ancak bu türden soruların tartışıldığı bir zamanın gereksinimlerinde, buradaki soruşturma, insanın akıl ile akıldışı görünümlerine odaklanmaya çalışmaktadır. Öyleyse burada insanın ne "şu anda ne olduğu" ne de "gelecekte ne olacağı" sorularına bir cevap aranmış, ama bu türden sorulara bir hazırlık olması maksadıyla duyum, duygu, istenç, düşünce gibi insan yetilerinin ne oldukları ve birbirleriyle ne türden ilişkiler içerisinde oldukları Nietzsche, Heidegger ve Foucault bağlamında ele alınarak soruşturulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada özellikle akıldışına odaklanılmasına rağmen aklın belli bir görünümünü elde edebilmek için "Giriş" kısmında Descartes'tan başlayarak Hegel'e varana dek belli başlı düşünürlerin düşünceleri ele alınmış, ondan sonra da akıldışına dair en açık ifadeleri bulabileceğimizi düşündüğümüz düşünürler üzerinde durulmuştur. Nietzsche aklın yetersizliğini, onun ortaya çıktığını ve her şey gibi onun da bir oluş sürecinin olduğunu ifade etmiş, Heidegger aklı "özlü düşünme" ile başka bir boyuta taşımış, Foucault ise delilik ile onun iktidarını sorgulamıştır. Böylece bu düşünürler aracılığıyla aklın, akıldışıyla ilişkisinde dünyaya ve özellikle insana belli bir sınır çizip çizemeyeceği "nedensellik" ile birlikte tartışılarak bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Öyleyse diyebiliriz ki bu çalışmada her ne kadar akıldışına odaklanılmışsa da bu ancak akılla olan ilişkisi göz önüne alınarak yapılmıştır. Böylece aklın burada akıldışı diye ifade edilen duyum, duygu, istenç, delilik, "özlü düşünme" gibi insana ait görünümlerden bağımsız olmadığı, hatta en derin temelleri itibariyle bunlarla ilişkili olduğu gösterilmeye çalışılmış ve sonuç olarak aklın ne onları baştan başa kuşatabildiği ne de onlarsız 'var' olabildiği ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Bu durumda mutlak bir akıl tasarımı söz konusu olamayacağı gibi dünyanın ve insanın sınırlarının da akılla çizilemeyeceği temellendirilmeye çalışılmıştır.