Nikotinik asidin ayrışma sabitinin tayini ve Cd(II), Zn(II), Hg(II) ile kompleks oluşumunun incelenmesi

öz NÎKOTİNÎK ASİDİN AYRIŞMA SABİTİNİN TAYİNİ VE Cd(II), Zn(II) Hg(II) İLE KOMPLEKS OLUŞUMUNUN İNCELENMESİ İbrahim KANİ Doktora Tezi, Kimya Anabilim Dalı Mayıs 1999, 145 Sayfa Bu çalışmada ilk olarak nikotinik asidin (3-piridin karboksilik asit) ayrışma sabiti ve ardından Zn(II), Cd(II) ve Hg(II) ile verdiği ardışık kompleksleri 1=1,0 M' iyonik şiddetteki sulu bir ortamda 20,0°C, 25,0°C, 30,0°C sıcaklıklarda potansiyometrik yöntemle tayin edildi. Ölçümlerde Zn(II) ve Cd(II) sistemleri için amalgam elektrotlar, Hg(II) için ise cam elektrod kullanıldı. Nikotinik asidin çalışılan ortamda asit sabiti, sırasıyla pKa: 4,95; 4,89; 4,87 olarak bulundu.. Çalışılan derişim aralığında, Zn(II) ve Cd(II) iyonlarının nikotinat ligandı ile çok zayıf bir kompleks, Hg(II) ile tek çekirdekli ve çok kuvvetli bir kompleks verdiği görüldü. Oluşum sabitleri grafik yöntemle hesaplandı. 20,0°C, 25,0°C ve 30,0°C'de tüm oluşum sabitleri olarak Zn(II) için 15±2 M"1, Cd(II) için 29±2 ve, Hg(II) için sırasıyla; 2,8xl04 M"1; 4,lxl04 M"1; 7,7xl04 M"1 değerleri bulundu. Son olarak termodinamik fonksiyonlar hesaplandı. ANAHTAR KELİMELER: Kompleksler, Oluşum Sabitleri, Nikotinik Asid JÜRİ: Prof. Dr. Efraim AVŞAR Prof. Dr. Erol AYRANCI Prof. Dr. Betül BAŞARAN