Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ve kronik hepatit C `li olgularda adiponektinin ve insülin direncinin değerlendirilmesi

NAYKH (non alkolik yağlı karaciğer hastalığı ) diffüz yağ infiltrasyonu, lobuler inflamasyon ve presinüzoidal fibrozis ile karakterize kronik bir karaciğer hastalığıdır. NAYKH toplumda sık görülmesi, siroz ve karaciğer yetmezliğine ilerlemesi nedeniyle önem taşımaktadır. Son yıllarda, NAYKH ve yanı sıra kronik hepatit C (KHC)'deki steatoz gelişiminde temel patofizyolojik faktörün insülin direnci olabileceği ileri sürülmektedir. IRS (insülin rezistansı/direnci sendromu), hipertansiyon, abdominal obezite, bozulmuş glukoz intoleransı ve dislipidemi ile karakterize, kardiyovasküler hastalık (KVH) riskinin arttığı bir durumdur. Yağ dokusunda sentezlenen adiponektin gibi adipositokinlerin düzeyindeki değişimlerin bu sendromun patogenezinde ve KVH oluşum sürecinde rol oynadığı ileri sürülmektedir. Adiponektin, insüline duyarlı dokulardaki karbonhidrat ve lipid metabolizmasının modülasyonunda önemli rol oynadığı düşünülen ve insülin direncinde artışa yol açan durumlarda, plazma düzeyleri anlamlı ölçüde azalan bir proteindir. Bu çalışmanın amacı NAYKH ve kronik hepatit C de adiponektini ve bu molekülün insülin direnci ve KVH risk faktörleri ile ilişkisini değerlendirmektir.Çalışmaya 23 NAYKH, 18 KHC ve 21 sağlıklı kontrol olgusu alındı. Tüm grupların bel çevresi ölçüldü, vücut kitle indeksi hesaplandı, lipid parametreleri, homosistein, hs-CRP, ferritin düzeyleri ölçüldü; insülin direnci HOMA-IR indeksi hesaplanarak değerlendirildi. Serum adiponektin düzeyleri ELİSA yöntemiyle ölçüldü. Gruplar arasındaki farklılığın analizi için Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. Korelasyon analizleri Spearman testi ile yapıldı. Farklılık ve korelasyon analizlerinde anlamlılık için p< 0.05 düzeyi temel alındı.NAYKH hastalarında kontrol grubuna kıyasla TA (p=0,000), bel çevresi (p=0,010), homosistein (p= 0,019), HOMA-IR (p=0,000) düzeyleri yüksek; adiponektin düzeyleri (p=0,001) düşük saptandı. KHC grubunda TA (p=0,000), HOMA-IR (p=0,001) düzeyleri yüksek; total kolesterol (p=0,037) ve Apo B (p=0,035) düzeyleri düşük saptandı. KHC hastalarında kontrol grubuna kıyasla adiponektin düzeyleri düşük olmasına rağmen anlamlı bir fark yoktu. NAYKH ve KHC hastalarını karşılaştırdığımızda ise her iki grup arasındaadiponektin ve HOMA-IR değerleri açısından anlamlı bir fark yoktu. NAYKH grubunda hs-CRP (p=0.000), total kolesterol (p=0,047), trigliserid (p=0,006) değerleri KHC grubuna göre yüksek, HDL2-K değeri (p=0,004) düşük bulundu.Sonuç olarak, NAYKH da daha belirgin olmak üzere NAYKH ve KHC hastalarında insülin direncinin bulunduğu saptanmıştır. NAYKH grubunda adiponektinin anlamlı düşük olması hepatik steatoz ile adiponektin arasındaki ilişkiyi desteklemektedir. NAYKH da adiponektin ile insülin direnci arasındaki ilişkinin ve adiponektinin olası fizyopatolojik rolünün aydınlatılması için daha ileri çalışmalara gerek vardır.Anahtar Kelimeler: NAYKH, CHC, adiponektin, insülin resistansı