Wittgenstein'da normativite: Kalkülüs resminin eleştirisi

Bu tezde, anlamın bir kalkülüs olarak kavramsallaştırılmasına karşı Wittgenstein'ın hem erken hem de geç dönem yazılarının iki farklı eleştiri geliştirdiğini, aynı zamanda bu eserlerinde anlamın normatifliğini iki farklı şekilde tariflemeye çalıştığını savunuyorum. Wittgenstein, hem erken hem de geç yazılarında, ele aldığı konuları tezler veya doktrinler üreterek açıklamaya çalışan felsefi teorilere saldırır, çünkü ona göre bu felsefi teoriler dil ve anlamın bir kalkülüs olarak kavramsallaştırılmasına dayanır. Tractatus'ta eleştirisinin temel noktası, dilin bir kalkülüs olarak düşünüldüğünde genel kuralların ifade edilemez karakterini göstermeyi amaçlar. Dilin genel kurallarının aksiyomlaştırılmasına çalışan felsefi projelerin içkin bir eleştirisini verir, ancak Wittgenstein'in dilin genel yapısını göstermek amacıyla sunduğu mistisizme dayanan çözümü, yine dilin kalkülüse göre işlediği kabulüne yaslanır. Felsefi Soruşturmalar'da, Wittgenstein birçok felsefi teorinin örtük bir kabul olarak varsaydığı anlam ve dilsel mübadele anlayışının kavramsal varsayımlarının altını oyar. Bu varsayımların eleştirisi ve kural-takibi argümanı bize dilin kalkülüs olarak tasavvurunun absurd sonuçlar barındırdığını gösterir. Wittgenstein'ın Felsefi Soruşturmalar'daki pratiğe dayalı dil ve kurallar anlayışının, gramatik ifadeler kavramıyla birlikte, yeni bir dilsel zorunluluk kavramı tarifleyerek, kalkülüs tasavvurunun karşılaştığı açmazları aştığını ileri sürüyorum. Son olarak, Wittgenstein'ın yeni kural ve dil anlayışının felsefe yapmak için yeni araçlar sağladığını iddia ediyorum.