Normotansif bireylerde kan basıncı paterninin oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, normotansif bireylerde gözlenen farklı kan basıncı paternlerinin (özellikle dipper, non-dipper ve reverse dipper gruplarının) oksidatif stres parametreleri üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı'na başvuran, 21-68 yaş aralığında, sistemik hastalığı olmayan toplam 127 sağlıklı birey çalışmaya dâhil edilmiştir. Tüm katılımcılara 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu uygulanmış; gece ve gündüz kan basıncı ortalamalarına göre bireyler dipper ,non-dipper ve reverse dipper olarak üç gruba ayrılmıştır. Katılımcılardan alınan venöz kan örneklerinde, oksidatif stres parametreleri olan Total Oksidan Seviye (TOS), Total Antioksidan Seviye (TAS) ve Oksidatif Stres İndeksi (OSI) spektrofotometrik yöntemlerle ölçülmüştür. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, TOS ortalamaları dipper grubunda 34,63 μmol/L, non dipper grubunda 73,67 μmol/L,reverse dipper grubunda ise 85,23 μmol/L TAS ortalamaları dipper grubunda 106,00 μmol/L, non dipper grubunda 39,59 μmol/L,reverse dipper grubunda ise 45,86 μmol/L , ve OSI ortalamaları ise dipper grubunda 22,05 μmol/L, non dipper grubunda 84,74 μmol/L,reverse dipper grubunda ise 86,32 μmol/L olarak hesaplanmıştır. Yapılan analizlerde ise OSI ve TOS düzeylerinin dipper ve revers dipper grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek, TAS düzeylerinin ise anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.001). Özellikle reverse dipper grubunda oksidatif stres belirteçlerinin en belirgin şekilde bozulduğu gözlenmiştir. Ayrıca bireylerin yaş, beden kitle indeksi (BKİ) ve lipid profilleri (LDL, HDL, TG) ile bazı oksidatif stres parametreleri arasında anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Holter ölçümleri ile TOS, TAS ve OSI değerleri arasında güçlü ilişkiler saptanmış; gece kan basıncı düşüşü azaldıkça OSI değerinin arttığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda kan basıncı sirkadiyen paternlerinin, bireylerdeki oksidatif stres düzeyi üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Normotansif olmalarına rağmen non-dipper ve özellikle reverse dipper bireylerde oksidatif stresin anlamlı olarak arttığı gösterilmiştir. Bu durum, bu bireylerin kardiyovasküler sistem açısından sessiz fakat ilerleyici bir risk altında olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, sadece hipertansiyon hastalarında değil, normotansif bireylerde de ambulatuvar kan basıncı izlemi ile patern analizi yapılması, potansiyel risk gruplarının erken saptanmasında etkili bir araç olabilir. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon , Kan Basıncı Paterni , Oksidatif Stres