Nöroekonomi kapsamında ödeme sancısı ve para politikası için bir öneri

Davranışsal iktisat, bireylerin ekonomik kararlar alırken birbirlerinden ve rasyonel insandan farklı davranışlar sergilediğini, beklenen kalıpların dışında hareket ettiklerini ifade etmiştir. Bu çalışmada da davranışsal iktisat konularından biri olan ödeme sancısı (pain of paying) kavramını açıklamaya ve farklı yöntemlerle test etmeye çalışılmıştır. Ödeme sancısını yeniden değerlendirme ihtiyacı, pandemi ile birlikte değişen ödeme yöntemleri üzerinden yeniden kendini hissettirmiştir. Ödeme yapmanın sancısı, para çıkışından kaynaklanan olumsuz bir duygudur. Nakit ödemek, kredi kartıyla ödemek, banka kartıyla ödemek ya da temassız, online yöntemlerle ödemek farklı sancılar yaratır mı? Yakın dönemde yaygınlaşan online ödemelerde, ödeme bilgilerimizin kayıtlı olması ile hızlanan ödeme adımı bu konuda etki yaratır mı? Ödeme sancısı psikolojik bir acı mıdır yoksa fiziksel olarak da acı duymamıza yol açar mı? Tüm bu soruların sonucunda, bu ödeme yöntemleri tüketim ya da tasarrufumuzda nasıl bir etkiye sahiptir ve bu etki üzerinden nasıl bir para politikası uygulanması önerilir. Çalışmada bu soruların yanıtlarını anket ve Nöroekonomi yöntemi olan EEG yardımı ile aramak hedeflenmiştir. Bu kapsamda uygulanan yöntemler; anket uygulaması, sancı ölçeği, yüz yüze görüşme, EEG ile salınım analizi, ERP Analizi şeklindedir. Sonuç olarak hedeflenen toplumcu bir çalışma olma gayesiyle optimal olanı bulmak, kontrollü kullanıma işaret edecek bir para politikası önerisinde bulunmaktır.