Nükleer tıp tetkiklerinde hasta etrafındaki radyasyon maruziyeti

Bu çalışmada Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'nda uygulanan kemik sintigrafisi sırasında çevreye yayılan radyasyon ışınlama dozlarının ölçümü yapılarak ortalama efektif yarı ömür araştırıldı. Çalışmaya 7 prostat karsinomlu (Ca), 5 meme Ca, 4 tiroid Ca ve 14 diğer (travmatik/dejeneratif/enfeksiyon) olmak üzere toplam 30 hasta (12 kadın, 18 erkek yaş ortalaması: 52±14 yıl ) dâhil edildi. Radyasyon doz hızı ölçümleri, enjeksiyondan sonra 6. saate kadar her saat başı hastadan 0, 0,5, 1, 1,5 ve 2 m mesafelerden batın hizasında anterior (A), posterior (P), sağ lateral (RL) ve sol lateral (LL) pozisyonlarında Geiger-Müller sayıcısıyla yapıldı. Her hasta için doz hızı-zaman eğrileri oluşturulup efektif yarı ömür değerleri hesaplandı. Elde edilen sonuçlara göre Tc-99m MDP ile yapılan kemik sintigrafilerinde ortalama efektif yarı ömür A, P, RL ve LL pozisyonlar için sırasıyla 2.34±0.22 saat, 2.31±0.26 saat, 2.34±0.25 saat ve 2.32±0.23 saat olarak bulunmuştur. Ayrıca gruplandırdığımız hastaların ortalama efektif yarı ömürleri prostat Ca için 2.6±0.1 saat, meme Ca için 2.1±0.04 saat, tiroid Ca için 2.3±0.2 saat ve diğer için 2.2±0.2 saat olarak hesaplanmıştır. Kruskal Wallis varyans analizi ile yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda prostat Ca'lı hastaların efektif yarı ömrünün meme karsinomu, tiroid karsinomu ve diğer hasta gruplarına göre daha uzun ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,003). Bu durumun prostat Ca'lı hastalardaki idrar boşaltamama nedeniyle oluşan mesanedeki rezidü idrar aktivitesine bağlı olduğu görüşündeyiz. Tc-99m MDP'nin efektif yarı ömrüne ve hastanede kalma sürelerine bakılarak hasta yakınları için ek korunma önlemlerine gerek olmadığı fakat sağlık çalışanlarının hasta gruplarına göre yeni korunma önlemleri alması gerektiği düşünülmektedir.