Nullipar gebelerin doğum sağlık inancı ve doğum şekli tercihleri

Amaç: Bu çalışmanın amacı, nullipar gebelerin doğum sürecine ilişkin sağlık inançlarını ortaya koymak ve bu inançların doğum şekli tercihleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu sayede, sağlık profesyonellerinin ve politika yapıcıların, gebelerin ihtiyaçlarına ve tercihlerine daha uygun destek ve bilgilendirme sağlamalarına katkı sunulması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu çalışma 15.10.2024-15.01.2025 tarihlerinde Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğinde 384 nullipar gebenin katılımıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri; katılımcıların sosyodemografik ve psikososyal özellikleri ile Sezaryen Niyet Ölçeği ve Doğum Sağlık İnancı Ölçeği'ni içeren anket formunun yüz yüze görüşme tekniğiyle doldurulması yoluyla toplandı. İstatiksel analiz için SPSS 26 paket programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların %67,7'si (n=260) normal doğumu tercih etmiştir. %28,12'si (n=108) sezaryen, %4,2'si (n=16) ise kararsız olduklarını belirtmiştir. Gebelerin tercih ettikleri doğum şekli ile DSİÖ alt boyut puan ortalamaları değerlendirilmiştir. Tercih edilen doğum şekilleri ile DSİÖ tüm alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). DSİÖ bazı alt boyutları ile SNÖ arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Öz Yeterlilik ve Motivasyon Algısı alt boyutu ve Yarar Algısı alt boyutunun SNÖ toplam puanı ile arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla r=-,528, r=-377; p<0,05). Duyarlılık Algısı alt boyutu ve Engel Algısı alt boyutu ile SNÖ toplam puanı arasında ise pozitif yönlü ve anlamlı ilişki gözlenmiştir (sırasıyla r=538, r=,483; p<0,05). Önemseme/Ciddiyet Algısı alt boyutu ile SNÖ arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (sırasıyla r=-0,066; p>0,05). Sonuç: Sonuç olarak, gebelerin doğum şekli tercihlerinde sağlık inançlarının etkili olduğu belirlenmiştir; Özyeterlilik, Motivasyon, Yarar Algısı ve Önemseme/Ciddiyet Algısı yüksek olan gebeler normal doğumu tercih ederken, Engel ve Duyarlılık Algısı yüksek olan gebelerin sezaryen doğumu tercih ettikleri görülmüştür. Bu doğrultuda, doğuma yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetlerinde sağlık inançlarını olumlu yönde değiştirecek müdahalelere ağırlık verilmesi önerilmektedir.