Nurullah Ataç`ın denemelerinde devrik yapılar

Bu çalışmada, Türk söz diziminin yeterince incelenmeyen konularından biri olandevrik yapıları belirledik ve bu yapıları farklı açılardan değerlendirdik.Çalışmamıza Nurullah Ataç'ın denemelerindeki devrik yapıları belirlemeklebaşladık. Çalışmamızın giriş bölümünde tezimizin kapsamı, yöntemi ve malzemesi hakkındabilgi verdikten sonra, devrik yapıları doğrudan ya da dolaylı olarak ilgilendiren kuramsalbilgilere yer verdik. Çalışmamızın inceleme bölümünde devrik yapıları, kelime grubudüzeyinde, cümle düzeyinde ve mantıksal düzeyde devriklik olmak üzere üç ana başlık altındainceledik.Kelime grubu düzeyindeki devriklikleri tamlamalarda devriklik, fiilimsigruplarında devriklik, diğer kelime gruplarında devriklik ve deyimlerde devriklik olmak üzeredört ana başlık etrafında değerlendirdik. Bunlardan tamlamalarda devriklik bölümünde isim,zamir ve sıfat tamlamalarının devrikliğini; fiilimsi gruplarında devriklik bölümünde ise isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil gruplarının devrik kullanımlarını inceledik.Cümle düzeyinde devriklik bölümünde devrik yapıları basit cümle düzeyindedevriklik ve birleşik cümle düzeyinde devriklik olmak üzere iki ana bölümde topladık.Bunlardan basit cümle düzeyindeki devrikliği, Türk söz dizimindeki yaygın kullanımıyladevrik cümleyi, farklı açılardan ayrıntılı olarak inceledik. Birleşik cümle düzeyinde devriklikbölümünde ise, devrik kullanılabilen birleşik cümlelere yer verdik. Mantıksal düzeydedevriklik bölümünde ise neden ve sonuç cümlelerinin devrik kullanımını inceledik.Çalışmamızın sonucunda, Türkçede farklı düzeylerde, çok çeşitli devrik yapıörnekleri kullanıldığını gördük.Anahtar Sözcükler: Türkiye Türkçesi, söz dizimi, devrik yapı, devrik cümle,Nurullah Ataç