Obez çocuklarda solunum fonksiyon testleri ve efor kapasitesinin değerlendirilmesi

Giriş: Obezite vücutta yağ dokusunun aşırı birikimi sonucu ortaya çıkan ve giderek sıklığı artan önemli bir sağlık sorunudur. Çocuk obezler ileri yaşlarda da obezite riskinin devam etmesi nedeniyle çok sayıda komplikasyona adaydırlar. Bu nedenle obezitenin erken yaşta tanınması, ilerlemesinin önlenmesi ve tedavisi ileride oluşabilecek kalıcı hasarların engellenmesi açısından oldukça önemlidir. Amaç: Çalışmamızda obezitenin solunum fonksiyonlarına etkisini, efor kapasitesitelerine ve efor testinde bakılan kalp hızı, sistolik kan basıncı ve diastolik kan basınçlarındaki etkisini ve solunum fonksiyonunun treadmillde yapılan efor sonrasında nasıl değiştiğini araştırdık. Gereç-Yöntem: 12-18 yaş arası pubertesi başlamış, bilinen hormonal, solunumsal, hepatik, kardiyovasküler hastalık gibi kronik hastalık öyküsü olmayan 50 obez çocuk ve 50 kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Hastalarımıza solunum fonksiyon testi sonrası treadmill testi yaptırılmış olup bu efor (egzersiz provokasyonu) sonrası solunum fonksiyon testi 5 dakika içinde tekrarlandı. Antropometrik parametreler ile obez-kontrol grupları ayrılmıştır. Solunum fonksiyon testinde PEF, FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEF 25-75 parametreleri, Treadmill testinde ise kalp hızı, sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı ve kademeler değerlendirilmiştir. Bulgular: Gruplara göre efor öncesi PEF, FEV1, FVC, FEF 25-75 ve FEV1/FVC ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Obez grubu efor öncesine göre efor sonrası PEF ölçümlerindeki artış ve kontrol grubundaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Obez grubu efor öncesine göre efor sonrası FEF 25-75 ve FEV1/FVC ölçümlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunurken; kontrol grubu anlamlı farklılık göstermemektedir. Obez grubu efor öncesi kalp hızına göre efor sonrası kalp hızı ölçümlerindeki artış ve kontrol grubu efor öncesi kalp hızına göre efor sonrası kalp hızı ölçümlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Obez grubun efor öncesi Sistolik kan basıncı ölçümlerine göre efor sonrası Sistolik kan basıncı ölçümlerindeki artış ve kontrol grubundaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Obez olgular efor testinde daha çabuk yorularak testi daha erken bırakmış olup Kademe 3' de bırakanlar daha yüksek saptanmışken; kontrol grubu olgularda ise Kademe 4 ve 5'de terk edenler yüksek oranda saptanmıştır. VKİ ve VKİ SDS'leri efor testinde kademelere göre karşılaştırıldığında gruplar arasında fark olduğu ve gruplar içinde de Kademe 3'ün Kademe 4 ve 5'ten anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çocuklarda en sık görülen basit (eksojen) obezitenin solunum fonsiyon testlerinde ve efor testinde bazı bozukluklara yol açtığını saptadık. Obez hastalarımız efor testinde normal kilolu çocuklara oranla daha erken evrede yorularak testi daha erken bırakmış olup efor kapasitelerinin daha düşük olduğunu saptadık. Efor sonrası 5 dk içinde tekrarlanan solunum fonksiyon test sonuçları da kontrol grubundan minimal bazı farklılıklar gözlenmiş olup basit obezitenin solunum fonksiyonlarını belirgin olarak bozmadığı sonucuna ulaştık. Bununla birlikte obez hastaların obstruktif/restriktif solunum problemleri gelişebileceği ihtimalinden dolayı uzun süreli takip edilmesi gerektiği düşüncesindeyiz.