Turkish coffee fortune-telling ritual as a source of inspiration for designing object-mediated advice interactions

Bu tez, nesne kullanımına dayalı akıl danışma-tavsiye iletişimi tasarımına bir ilham kaynağı olarak Türk kahve falını inceleyen orijinal ve tamamlanmış bir doktora araştırması çerçevesinde üretilmiş makalelerin biraraya gelmesinden oluşmaktadır. Masa ölçeğindeki ekranlarla desteklenen danışma toplantıları üzerine birçok çalışma yapıldıysa da elde taşınır cihazların bu toplantılara olası katkıları hala araştırmaya açık bir konudur. Literatürdeki bu boşluğu kapatmak amacıyla, bir tür akıl danışma-tavsiye iletişimi olan; kahve fincanı ve tabağını kullanmaya dayalı yüzlerce yıllık geçmişe sahip Türk kahve falı ritüeline yöneldik. 34 falcıyla fal seansları düzenleyip onların tavsiye verdikleri esnadaki sözlü ve bedensel etkileşimlerini analiz ettik. (Figure 1, Section 4: Paper A). Analizimizden 7 tasarım öndeğerlendirmesi ortaya çıktı. Bu öndeğerlendirmelerin pratikte nasıl kullanılacağını görmek için katılımcı tasarım çalıştayı düzenledik. Bu çalıştayda öndeğerlendirmelerimizden esinlenen 6 elde taşınır cihaz konsepti üretildi. Bu ilk çalışmalarımızı takiben, falcıların kahve fincanının kendine has formuyla girdikleri etkileşime odaklanmak üzere tekrar seans kayıtlarını inceledik (Figure 1, Section 5: Paper B). Kahve bardakları sıkça kullanılan tanıdık sosyal eşyalar olsalar da, bardakların bir arayüz olarak nasıl olanaklar sunacağı ve insanların onları sosyal ortamlarda yüzyüze iletişim içinde nasıl kullanabileceği üzerine yeterince araştırma bulunmamaktadır. Bu bağlamda, hedefimiz, form olarak silindirik olan bir zenginleştirilmiş bardak prototipine de temel oluşturacağı düşüncesiyle elde taşınır silindirik nesnelerle etkileşime ilişkin karakteristikler tespit etmekti. Analizimiz kullanıcıların fincanlarla gösterdiği davranışları yansıtan 11 karakteristik ortaya çıkardı. Bunun ardından yürüttüğümüz kültürlerarası bir çalışma, elde ettiğimiz bu bulguların genelleştirilebilir olup olmadığını anlamaya yönelik bir ilk adım oldu. Bu çalışmalar aracılığıyla yaptığımız ana katkı ortaya çıkardığımız karakteristikler ve bunlarla ilişkili, içinde ekran olan bardaklar için olası etkileşim tekniklerinden oluşmaktadır. Bunun yanısıra, kahve bardağının sosyal etkileşim ortamlarında elde taşınır bir arayüz olarak kullanıldığı iki senaryo önererek bulgularımızın bir bağlama oturtulmasını sağlamaktayız. Bu sürecin sonucunda, ortaya çıkardığımız karakteristikler ve önceki çalışmalarımızdan ilham alarak, tavsiye veren kişilere bir toplantı sırasında bilgiye ihtiyaç duydukları anda arama yapmalarına imkan verecek, ve bunu konuştukları kişiye belli etmeden yapabilmelerine destek olacak bir zenginleştirilmiş bardak tasarladık: Glance Mug. Öğrencilerin akıl danışma amacıyla biraraya gelip sohbet etmeleri üzerine kurulu bir çalışma çerçevesinde 15 çift ile birebir toplantılar organize ederek tasarladığımız bardağı gerçek dünyada katılımcılara deneyimlettik ve onların görüşlerini topladık. Çalışma bardağın anında arama yapmayı destekleyecek potansiyele sahip olduğunu ve kullanıcı eylemlerinin dışarıdan anlaşılmasını engelleyecek kadar ince hareketlerle etkileşime elverdiğini gösterdi. Bununla birlikte, partnerleriyle göz temasını sürdürmek konusunda kullanıcılarda bir endişe yarattığını tespit ettik. Bu çalışmayla ana katkımız; gerçek bir ortamda test ettiğimiz Glance Mug prototipinin yanısıra Hornecker ve Buur'un Dokunmayla Etkileşim Çerçevesi'ni kullanarak bardağın tasarım uzamını, ve kullanıcılar ile sosyal etkileşim üzerinde yaptığı etkiyi tartıştığımız analizdir.