Obsesif inançlar, kontrolü kaybetmeye ilişkin inançlar, duygudüzenleme ve onay arama davranışının obsesif kompulsif belirtiler ile ilişkisi

Bu çalışmada Obsesif Kompulsif Bozukluğun (OKB) gelişimi ve sürdürülmesinde etkili olabilecek bazı bilişsel, duygusal ve davranışsal faktörlerin bir arada incelenmesi amaçlanmış; duygu düzenleme, obsesif inançlar, kontrolü kaybetmeye ilişkin inançlar ve onay arama davranışının OKB belirtileri ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar Ölçeği Türkçeye uyarlanarak 17-20 yaş aralığındaki bireylerde (N = 386) psikometrik özellikleri incelenmiş, ölçeğin Türk kültüründe geçerlik ve güvenilirliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğu bulunmuştur. İkinci aşamada ana çalışma kapsamında, yine 17-20 yaş aralığındaki bireylerde (N = 450) duygu düzenleme, obsesif inançlar, kontrolü kaybetmeye yönelik inançlar ve onay arama davranışları ile OKB belirtileri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada korelasyon analizi, hiyerarşik regresyon analizleri, aracılık analizi ve yapısal eşitlik modeli analizleri kullanılmıştır. Depresyon, anksiyete, stres ve COVID-19 sıkıntısı puanları kontrol edildiğinde, duygu düzenleme stratejilerinden duyguları bastırmanın obsesif kompulsif belirtiler ile arasındaki ilişkide obsesif inançların ve kontrolü kaybetmeye ilişkin inançların aracı rolü bulunmuştur. Yapısal eşitlik modeli analizi sonucuna göre duyguları bastırmanın obsesif inançları, obsesif inançların ise kontrolü kaybetmeye ilişkin inançları artırdığı, kontrolü kaybetmeye ilişkin inançların ise obsesif kompulsif belirtileri pozitif yönde yordadığı ve artan obsesif kompulsif belirtilerin onay arama davranışını yordadığı bulunmuştur. Bulgular, alanyazındaki çalışmalar çerçevesinde tartışılmış ve gelecekteki araştırmalar için önerilere yer verilmiştir