Odontojenik epitelyal lezyonlarda epitelyo-mezenşimal ilişkinin kimyasal ve ultrastrüktürel olarak değerlendirilmesi

Odontojenik lezyonların büyük kısmının etyolojisi bilinmemekte,patogenezleri ise yaygın şekilde araştırılmaktadır. Bazı odontojenik lezyonlar agresifdavranış sergilerken, bazılarıysa oldukça ?masum? klinik seyirleriyle bilinirler. Bazalmembran (BM), epitel ve bağ doku tarafından üretilen bir yapı olup, epitelle bağdokuyu ayıran mekanik bariyerdir. BM, hücre proliferasyonu, diferansiyasyon,adhezyon, migrasyon gibi önemli hücresel olaylarda da görev alır. Epitelyal birdokunun gelişimi, BM'nın aktif düzenleyici olduğu epitelyo-mezenşimal ilişkileredayalıdır.Çalışmamızda odontojenik epitel dokusu içeren odontojenik lezyonlardaepitel ile komşuluğundaki BM ilişkisi incelenmiştir. Embriyonik dönemdeektomezenşimle karşılıklı etkileşime girerek odontogenezi gerçekleştiren epitelin, birlezyon oluşturmak üzere bağ dokuyla ne şekilde etkileşim içinde olduğunu anlamakistenmiştir.Bu çalışma Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Oral Patoloji BilimDalı arşivinde yer alan odontojenik epitelyal lezyonlara ait seksenbir vaka üzerindeyürütüldü. Bu lezyonlara ait kesitler PCNA, laminin, tenascin ve integrin antikorlarıylaboyandı. Ayrıca çalışmada elektron mikroskopta incelenecek olan vakalar, GaziÜniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Kliniği'nden elde edilentaze ameliyat materyallerinin örneklenmesi ile elde edildi.Çalışmamızın sonucunda elektron mikroskobik değerlendirmede tümvakaların sağlam BM yapısı görüldü. Proliferatif indeksi en yüksek vakaların ABL,AOT ve KOT olduğu görülürken, tüm vakalarda BM boyunca laminin ve tenascinpozitifliğinin bulunduğu saptandı. ntegrinle AOT dışındaki tüm vakalarda bazaltabaka hücrelerinde pozitiflik mevcuttu. Bu bulgular ışığında laminin, tenascin veintegrinin odontojenik lezyonlardaki epitel-bağ doku ilişkisinde kendilerine özgügörevleri olan moleküller olduğu yorumuna ulaşıldı. Yanı sıra, BM'ın odontojenikepitelden köken alan tüm lezyonların gelişiminde olmazsa olmaz yapı olduğu,odontojenik lezyonların gelişimi ve epitel dokunun organizasyonu açısından BM'ınbirincil rolü oynadığı düşüncesine ulaşıldı.Anahtar Kelimeler: odontojenik lezyonlar, proliferatif indeks, adezyon molekülleri,bazal membran