Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşımları ve akademik etik değerlerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeylerinin, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeylerinin ve akademik etik değer düzeylerinin birlikte araştırılmasıdır. Çalışma, tarama modelinde nicel bir araştırma olup çalışmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi öğretmenliği bölümünden 115, Sınıf Öğretmenliği bölümünden 156 ve Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümünden 131 öğrenci olmak üzere toplamda 402 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan "Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi (TBOT)", "Günlük Yaşamdaki Fen Olaylarına Bilgi Temelli Yaklaşım Ölçeği" ve "Akademik Etik Değerler Ölçeği (AEDÖ)" kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeyleri ve akademik etik değer düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, öğrenim görülen bölüm, üniversiteye başlamadan önceki yerleşim yeri, mezun olunan lise türü, sosyoekonomik durum, kitap türü, belgesel izleme durumu, bilimsel gelişmeleri ve bilimsel bir yayını takip etme durumu değişkenleri açısından incelenmiştir. Verilerin analizinde, öğretmen adaylarından elde edilen verilerin mod, medyan, ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık katsayısı istatistikleri yapılarak verilerin normal dağıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple parametrik testlerin yapılması uygun görülmüştür. Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlıkları, günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşımları ve akademik etik değerlerinden elde edilen bulgular istatistik paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının fonksiyonel bilimsel ve teknoloji okuryazarı düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeylerinin ve akademik etik değer düzeylerinin ortanın üzerinde bir seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Alt problemlerin analizi doğrultusunda öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeylerinin mezun olunan lise türü değişkeni açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı, diğer değişkenler açısından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşımlarının anne eğitim durumu, öğrenim görülen bölüm, mezun olunan lise türü ve bilimsel gelişmeleri takip etme durum değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı, diğer değişkenler açısından anlamlı düzeyde bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Akademik etik değerlerin ise cinsiyet değişkeni açısından farklılaştığı, diğer değişkenler açısından farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri ve günlük yaşamdaki fen olaylarına bilgi temelli yaklaşım düzeyleri arasında pozitif yönlü, anlamlı ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık düzeyleri ve akademik etik değer düzeyleri arasında anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu elde edilen diğer bir sonuçtur.