Öğretmen adaylarının cinsel yolla bulaşan hastalıklar, HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgi durumları ve davranışları

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), insanların cinsel ve üreme sağlığı üzerinde pek çok etkilere sahiptir. Bunların arasında pelvik inflamatuar hastalık, kısırlık, kanser ve edinilmiş immün yetmezlik sendromu (AIDS) yer alır. CYBH her yaştan bireyi etkilerken özellikle gençler üzerinde ağır bir etki yaratmaktadır. Ergenlik, hayatın kritik bir dönemidir. Bu süreç bir dizi sağlık riskiyle karşı karşıyadır. Bu riskler arasında CYBH veya genç yaşta hamilelik gibi cinsel sağlık sorunları da yer almaktadır. Gençler cinsel sağlığa karşı olumlu tutumları teşvik eden önlemlere proaktif olarak dahil etmek, gençlerin gelecekte kronik hastalıklara karşı kendilerini korumalarını sağlar. Bu araştırma Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi sınıf öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin CYBH, HPV ve HPV aşısı hakkındaki bilgilerini ve bunu etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini PAÜ 2023-2024 eğitim ve öğretim döneminde sınıf öğretmenliğinde eğitim gören 253 öğrenci ve okul öncesi öğretmenliğinde eğitim gören 364 öğrenci olmak üzere toplam 617 öğrenci oluşturmaktaydı. Örneklem seçilmemiş olup evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Ulaşılabilen öğrenci sayısı 469 olup evrenin %76'sıdır. Veri toplama aracı olarak 36 soruluk anket formu kullanılmıştır. Çalışmaya 469 kişi katıldı. Bu öğrencilerin %80'i (n=375) kadın, %20'si (n=94) erkekti. Bu çalışmada öğrencilerin %16,2'sinin cinsel deneyim yaşadığı ve ilk cinsel deneyim yaşının ortalama 19,5 olduğu saptanmıştır. Erkek öğrencilerin kadın öğrencilerden daha yüksek oranda ve daha küçük yaşta cinsel deneyime sahip olduğu görülmüştür (p=0,0001, p=0,002). Öğrencinlerin % 51,8'i CYBH hakkında bilgi aldığını belirtmiş ve en yaygın bilgi kaynağının medya olduğu belirlenmiştir. CYBH konusunda bilgi aldığını belirten erkek öğrencilerin oranı kadın öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur ancak okuldan bilgi aldığını belirten kadın öğrencilerin oranı erkeklerden daha yüksek bulunmuştur (p=0,0001, p=0,018). Öğrencilerin %82,7'sinin her cinsel ilişkide kondom kullanmanın CYBH için alınabilecek bir tedbir olduğunu bildikleri saptanmıştır. Cinsel deneyimi olan öğrencilerin %73,7'sinin ilk cinsel deneyim sırasında kondom kullandığı belirlenmiştir. Öğrencilerin çoğunun HPV aşısını duyduğunu ama sadece 5 kişinin HPV aşısı yaptırdığı bulunmuştur. HPV aşısı yaptırmak istemediğini belirten öğrencilere yaptırmak istememe nedenleri sorulduğunda en sık verilen yanıtın 'yeterli bilgiye sahip değilim' olduğu görülmüştür. CYBH ve HPV hakkında eğitimine önem verilmeli ve amaca yönelik programlar hazırlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, HPV ve HPV aşısı, üniversite öğrencileri