Öğretmen adaylarının dönüşüm geometrisine yönelik alan bilgilerinin incelenmesi ve kavramsal tanımlarının van hiele modeline göre analizi

Bu çalışmanın amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının dönüşüm geometrisi konusundaki alan bilgilerinin incelenmesi ve kavramsal tanımlarının Van Hiele modeline göre analiz edilmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni benimsenmiştir. Çalışma grubu 2024-2025 eğitim öğretim yılında, Türkiye'nin batısında bulunan orta büyüklükteki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören 56 öğretmen adayından oluşmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Alan bilgilerinin belirlenmesi amacıyla Dönüşüm Geometrisi Alan Bilgisi Ölçeği geliştirilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi, betimsel analiz, tematik içerik analizi ve frekans yüzde değerleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının dönüşüm geometrisi kavramlarına ilişkin alan bilgilerinin genel olarak eksik veya yüzeysel olduğunu ortaya koymaktadır. Simetri, öteleme, dönme ve diğer dönüşüm türlerinde yapılan tanımlar çoğunlukla görsel ve sezgisel düzeyde kalmış, matematiksel dil, gösterimler ve kavramsal açıklamalar sınırlı düzeyde kullanılmıştır. Van Hiele Modeli'ne göre açıklamaların büyük kısmı ikinci düzeyde yoğunlaşmış, dördüncü ve beşinci düzeyde tanımlara rastlanmamıştır. Ayrıca yön karışıklığı, referans noktası/doğrusunu yanlış kullanma, eşit uzaklık ilkesini göz ardı etme, vektörel hareketi fark etmeme, dönüşümleri karıştırma ve bileşik dönüşümleri tekil dönüşüm olarak ifade edememe gibi kavramsal hataların yaygın olduğu belirlenmiştir.