Öğretmen-öğrenci ilişkisinin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri öz-yeterliği ve fen bilimleri kaygısı üzerindeki rolünün incelenmesi

Bu çalışmada; öğretmen-öğrenci ilişkisinin ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri öz-yeterliği ve fen bilimleri kaygısı üzerindeki rolü ve bu rolün öğrencilerin cinsiyetlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın evreni, İstanbul ilinde öğrenim gören ortaokul öğrencilerden, örneklemi ise İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesinde bulunan üç farklı devlet ortaokulunda öğrenim gören 641(431erkek, %67 ve 210 kız, %33) öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde gerçekleştirilmiş ve öğrencilere veri toplama araçları olarak, "Öğretmen-öğrenci ilişkisi", "Fen Bilimleri Öz-yeterliği" ve "Fen Bilimleri Kaygı" ölçekleri uygulanmıştır. Çalışmanın verileri, nicel araştırma kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılarak toplanmış ve SPSS paket programları ile analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin betimsel analiz sonucuna göre öğretmen ve öğrenci arasındaki ilişki ve fen bilimleri öz-yeterliği puan ortalamaları, toplam puan ortalamalarından daha yüksek, fen bilimleri kaygı puan ortalaması ise toplam puan ortalamasından daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan regresyon analiz sonucu, öğretmen ve öğrenci ilişkisinin, ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine yönelik öz-yeterliklerinin ve kaygılarının anlamlı yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Araştırma verilerinin t-testi analiz sonucu, öğrencilerin cinsiyetleri ile öğretmen-öğrenci ilişkisi ve fen bilimleri öz-yeterliği arasında anlamlı fark oluşturduğu, bu farkın kız öğrencilerin lehine olduğu görülmüştür. Ancak, öğrencilerin fen bilimlerine yönelik kaygılarının cinsiyete göre anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri kaygı, Fen bilimleri öz-yeterlik, Ortaokul öğrencileri, Öğretmen-öğrenci ilişkisi.