Öğretmen özellikleri fene yönelik duyuşsal değişkenleri ne ölçüde açıklamaktadır? TIMSS Türkiye verisine dayalı bir modelleme çalışması

Bu çalışmanın temel amacı TIMSS 2019 (Trends in International Mathematics and Science Study) Türkiye verisine dayalı olarak, öğrencilerin öğretmene yönelik görüşleri ile öğrencilerin fen bilimlerine yönelik tutum ve özyeterlikleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu çalışma nicel-ilişkisel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Türkiye, TIMSS 2019 uygulamasına beşinci ve sekizinci sınıf düzeyinde katılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'deki tüm beşinci sınıf öğrencileri, örneklemini ise beşinci sınıf düzeyinde 180 okuldan seçilen 4028 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri, TIMSS 2019 öğrenci anketinden elde edilen verilerden oluşmaktadır. Veriler araştırma soruları doğrultusunda betimleyici istatistiklerin yanı sıra Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizi sonucunda, öğrencilerin büyük bir bölümü öğretmenlerinin fen bilimleri dersini açıklamada başarılı olduğunu, fen konularını anlaşılır bir şekilde anlattığını ve öğrenci sorularına net yanıtlar verdiğini belirtmişlerdir. Buna ek olarak, tutum bağlamında öğrencilerin büyük çoğunluğu fen bilimleri dersinin ilgi çekici olduğunu ve bu derste öğrenmekten keyif aldıklarını ifade etmişlerdir. Özyeterlik açısından ise, öğrencilerin önemli bir kısmı fen bilimleri dersinde başarılı olduklarını düşünmektedir. YEM analizi sonucunda öğrencilerin öğretmene yönelik görüşleri ile öğrencilerin fene yönelik tutum ve özyeterlikleri arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmanın bulgularından yola çıkarak öğretmen özelliklerinin öğrencilerin fene yönelik tutum ve özyeterliklerinin geliştirilmesi açısından büyük önem arz ettiği sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda, öğretmenlerin öğrenci merkezli öğretim yöntemlerini kullanımının yaygınlaştırılmasını ve fen bilimlerine yönelik olumlu bir öğrenme ortamı sağlamasını desteklemek amacıyla öğretmen yetiştirme ve hizmet içi eğitim programlarının güncellenmesi önerilmektedir. Ayrıca, gelecekteki araştırmalarda farklı TIMSS döngülerindeki verilerin hem yıllar bazında hem de ülkeler bazında karşılaştırmalı olarak incelenmesi tavsiye edilmektedir.