Öğretmenler arası informal ilişkiler, örgütsel güven, örgütsel sessizlik, örgütsel mutluluk arasındaki ilişkiler

Bu araştırmanın temel amacı; liselerde görev yapmakta olan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda Öğretmenler Arası İnformal İlişkiler, Örgütsel Güven, Örgütsel Sessizlik, Örgütsel Mutluluk Arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. İlişkisel model esas alınarak gerçekleştirilen bu çalışmanın evrenini, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Diyarbakır ilinin bütün merkez ilçelerinde yer alan 97 resmi lisede görev yapan 4039 öğretmen oluşturmuştur. Örneklem seçimi yöntemi olarak küme örnekleme yöntemi kullanılmış; bu yöntemle belirlenen 50 lisede görev yapan 950 öğretmene ölçekler elden dağıtılmak suretiyle uygulanmak istenmiş, ancak 766 adet ölçek uygulanabilmiş ve bunlardan 652 tanesi analize tabi tutulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Örgütsel Güven Ölçeği, Örgütsel sessizlik Ölçeği, Örgütsel mutluluk Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen İnformal İlişkiler Ölçeği ve öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi SPSS 22.0 ve MPlus paket programları ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz aşamasında betimsel istatistikler ve ölçeklere Doğrulayıcı Faktör Analizleri uygulanmış, öğretmenlerin değişkenlere yönelik algılarına ilişkin aritmetik ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler ile katılım oranı değerlerine bakılmıştır. Akabinde İnformal İlişkiler, Örgütsel Güven, Örgütsel Sessizlik, Örgütsel Mutluluk Arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla korelasyon testi yapılmıştır. Öğretmenlerin, informal İlişkiler, örgütsel sessizlik, örgütsel güven, örgütsel mutluluk değişkenlerine yönelik algıları demografik özellikler açısından incelenmiştir. Bu analizden sonra yapısal eşitlik modeli vasıtasıyla önce değişkenlerin ölçme modellerine; sonra bir değişkenin diğer değişkeni yordama düzeyine bakılmıştır. Akabinde informal ilişkilerin örgütsel mutluluğu yordamasında sırasıyla örgütsel güven ve örgütsel sessizliğin aracılık rolleri incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bazı önemli bulgular şu şekildedir: Öğretmenlerin informal ilişki algılarının; Sosyal Medya Boyutu, Motivasyon Boyutu ve dünya görüşü için yüksek düzeyde; Sendika Boyutu, Kurum Dışı Boyutu, Samimiyet Boyutu için orta düzeyde ve ölçeğin bütünü için ise yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel güven değişkenine yönelik algıları, meslektaşlara güven ve yöneticiye güven boyutları yüksek; paydaşlara güven boyutu için orta düzeyde bulunmuştur. Ayrıca ölçeğin geneli için öğretmenlerin yüksek düzeyde örgütsel güven algısına sahip olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik değişkenine yönelik algıları yönetici ve duygu boyutunda yüksek; okul ortamı, sessizliğin kaynağı, izolasyon boyutlarında orta; ölçek genelinde yüksek düzeydedir. Örgütsel mutluluk algıları hem olumlu duygular boyutunda orta; olumsuz duygular ve ölçeğin genelinde yüksek düzeydedir. İnformal İlişkiler, Örgütsel Güven, Örgütsel Sessizlik, Örgütsel Mutluluk değişkenleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde, informal ilişkiler ve örgütsel mutluluk arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. İnformal ilişkiler ve Örgütsel Sessizlik arasında yüksek düzeyde negatif ve anlamlı bir ilişki; informal ilişkiler ve örgütsel güven arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Örgütsel Güven ve Örgütsel Sessizlik arasında orta düzeyde, anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki görülmüştür. Örgütsel Güven ve Örgütsel Mutluluk arasında yüksek düzeyde, anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Örgütsel sessizlik ile örgütsel mutluluk arasında orta düzeyde, anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet, yaş, medeni durum, kıdem, okuldaki görev süresi ve branş değişkenlerine göre öğretmenlerin informal ilişkiler ve örgütsel mutluluk algıları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Güven değişkeni ölçeği toplam puanı ve tüm boyutları okuldaki görev süresi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Örgütsel Sessizlik değişkeni sadece sessizliğin kaynağı boyutu için medeni durum açısından anlamlı farklılık göstermiştir. Araştırmanın amacına yönelik oluşturulan yapısal eşitlik modellemesi neticesinde, öğretmenlerin informal ilişkilere yönelik algılarının, örgütsel güveni ve örgütsel mutluluğu, olumlu olarak ve anlamlı biçimde yordadığı sonucu elde edilmiştir. Öğretmenlerin informal ilişkilere yönelik algıları, örgütsel sessizliğe yönelik algılarını ise olumsuz yönde ve anlamlı biçimde yordadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel güven ve örgütsel sessizliğe yönelik algıları, örgütsel mutluluğa yönelik algılarını olumlu olarak ve anlamlı biçimde yordamaktadır. Öğretmenlerin informal ilişkilere yönelik algılarının, örgütsel mutluluğa yönelik algılarını olumlu yönde ve anlamlı biçimde yordamasında örgütsel güvene ilişkin algıları aracılık rolü oynamaktadır. Öğretmenlerin informal ilişkilere yönelik algıları, örgütsel mutluluğa yönelik algılarını olumlu yönde ve anlamlı biçimde yordamasında örgütsel sessizlik aracılık rolüne sahiptir.