Öğretmenlerde mesleki doyum ve yaşam kalitesi ilişkisi: Kadirli ilçesi örneği

Bu araştırmada ortaokulda görev yapan öğretmenlerin mesleki doyum ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve öğretmenlerin demografik özelliklerine göre mesleki doyum ve yaşam kalitesi düzeylerindeki farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında Osmaniye ili Kadirli ilçesi belediye sınırları içerisinde 15 ortaokulda görev yapan çeşitli branş ve eğitim düzeylerindeki öğretmenlerdir. Araştırmanın örneklemi 15 ortaokuldan tabakalı rastgele örnekleme yoluyla seçilen 200 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu; Mesleki Doyum Ölçeği ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği-Kısa Formu (WHOQOL-BREF TR) kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 22 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada mesleki doyum bağımsız değişken yaşam kalitesi ise bağımlı değişken olarak alınmıştır. Diğer bağımsız değişkenler kişisel bilgi formunda yer alan yaş, cinsiyet, branş, meslekte geçirilen süre, boş zaman faaliyeti olup olmama, aylık geliri yeterli bulup bulmama değişkenleridir. Mesleki doyum ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi için Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. Diğer bağımsız değişkenlerin mesleki doyum ve yaşam kalitesi ile ilişkileri incelenirken tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, One-Way ANOVA, Post hoch Tukey testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin mesleki doyum puanları ile WHOQOL-BREF TR Ölçeği bedensel alan, ruhsal alan, çevresel alan alt boyutu ile orta düzeyde, sosyal alan alt boyutu ile düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Erkeklerin WHOQOL-BREF TR Ölçeği alt boyut puanları kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Öğretmenlerin yaş grupları ile WHOQOL-BREF TR Ölçeği çevresel alan alt boyutu arasında anlamlı farklılık vardır. Meslekte geçirilen süre (deneyim) bakımından 0-10, 11-20 ve 21 yıl ve üzeri diye üç gruba ayrılan öğretmenlerin mesleki doyum puanları ve WHOQOL-BREF TR Ölçeği çevresel alan alt boyutunda anlamı farklılık bulunmuştur. Aylık geliri yeterli bulan öğretmenlerin mesleki doyum ve yaşam kalitesi alt boyut puanları aylık gelirini yeterli bulmayan öğretmenlerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Boş zaman (hobi) faaliyeti olan öğretmenlerin mesleki doyum ve yaşam kalitesi alt boyut puanları hobi faaliyeti olmayan öğretmenlerden anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan öğretmenlerin yaş ortalamaları ve meslekte geçirmiş oldukları süre ile mesleki doyum ve yaşam kalitesi alt boyut puanları arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmamıştır.