Öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeylerinin ve öğretim programına bağlılıklarının incelenmesi

Araştırmada; sınıf ve branş öğretmenlerinin bireysel yenilikçilik ve programa bağlılık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi, öğretmenlerin bireysel yenilikçilik ve programa bağlılık düzeyleri arasındaki yordamsal ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nedensel karşılaştırma ve yordamsal araştırma modelleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini; 2023-2024 yılı Kütahya il Merkezinde görev yapan sınıf ve branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden oransız küme örneklemesi yöntemiyle seçilen 397 öğretmen oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hurt, Joseph ve Cook (1977) tarafından geliştirilen ve Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Bireysel Yenilikçilik Ölçeği" ile Burul (2018) tarafından geliştirilen "Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistik teknikleri, iki faktörlü varyans analizi, basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin programa bağlılıklarının düşük düzeyde, bireysel yenilikçiliklerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bireysel yenilikçilik kategorileri açısından öğretmenlerin çoğunluğunun sorgulayıcılar ve öncülerden oluştuğu, kuşkucu ve sorgulayıcı öğretmenlerin programa bağlılık düzeylerinin, yenilikçi ve öncü öğretmenlere anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Branş öğretmenlerinin programa bağlılık düzeylerinin, sınıf öğretmenlerine göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf ya da branş öğretmeni olmanın programa bağlılık üzerinde düşük düzeyde etkisi olduğu bireysel yenilikçilik kategorilerinin ise programa bağlılık üzerinde orta düzeyde bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf ya da branş öğretmeni olma ile bireysel yenilikçilik kategorilerinin etkileşimine dayalı oluşan grupların program bağlılık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin bireysel yenilikçilik düzeylerinin programa bağlılık düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bireysel yenilikçiliği oluşturan fikir önderliği, deneyime açıklık ve risk alma boyutlarının programa bağlılığı anlamlı düzeyde yordadığı, üç yordayıcı değişkenin bir arada programa bağlılık düzeyindeki toplam varyansın %17'sini anlamlı bir şekilde açıkladığı belirlenmiştir. Programa bağlılık düzeyini en fazla yordayan değişkenin fikir önderliği, en az yordayan değişkenin ise risk alma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bireysel Yenilikçilik, Programa Bağlılık, Sınıf ve Branş Öğretmeni.