Öğretmenlerin demokratik sınıf yönetimi anlayışları ile öğrencilerin sınav kaygısı ve okul tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma, öğretmenlerin demokratik sınıf yönetimi anlayışları ile öğrencilerin sınav kaygısı ve okul tükenmişlik arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerine dayalı olarak betimsel ve ilişkisel tarama modeli çerçevesinde düzenlenmiştir. Çalışmanın evrenini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı içerisinde Ağrı ilinde yer alan devlet ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem grubu, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 474 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde, "Kişisel Bilgi Formu", "Sınıf Yönetimi Anlayışı Ölçeği","Westside Sınav Kaygısı Ölçeği" ve "Okul Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçümlerin geçerliğini kontrol etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenirliğini kontrol etmek amacıyla ise Cronbach's Alpha iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin cinsiyetlerine göre demokratik sınıf yönetimi algısı, sınav kaygısı ve okul tükenmişlikleri anlamlı şekilde farklılaşmadığı saptanmıştır. Sınıf düzeyine göre, hem sınav kaygısı hem de tükenmişlik düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiş;özellikle 9. ve 10. sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı 12. Sınıf öğrencilerinden daha yüksek bulunmuş ve 11. sınıf öğrencilerinin ise tükenmişlik düzeyi 9. sınıf öğrencilerinden daha yüksek bulunmuştur. Korelasyon analizi sonucunda, demokratik sınıf yönetimi algısıyla;hem sınav kaygısı hem de okul tükenmişliği arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Özellikle sınav kaygısı, okul tükenmişliğindeki varyansın yaklaşık %20'sini, demokratik sınıf yönetimi ise yaklaşık %6'sını açıklamaktadır. Bu bulgular, öğrencilerin sınav kaygısı düzeylerinin ve öğretmenlerinin sınıf yönetimi yaklaşımlarının, okul tükenmişliğini etkileyen önemli faktörler olduğunu göstermektedir.