Öğretmenlerin dijital okuryazarlığı ve engellerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada öğretmenlerin dijital okuryazarlık ve engellerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada geleceğin Dijital okuryazar bireylerini yetiştiren öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerini ve var olan dijital okuryazarlık engellerini belirleyerek ileride yapılacak olan araştırmalara yardımcı olması bu araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Bu araştırmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı için karma yöntem kullanılmıştır. Nicel kısımda öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerini belirlerken Hamutoğlu ve arkadaşları tarafından Türkçeye uyarlanan Ng (2012) tarafından geliştirilen Dijital Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. Nitel kısımda dijital okuryazarlık engellerine ilişkin verilerinin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel kısımda araştırmaya 653 öğretmen katılırken nitel kısımda 36 öğretmen katılmıştır. Araştırmanın nicel kısmına katılan öğretmenlerin dijital okuryazarlık ortalama değerleri katılıyorum düzeyinde bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri; tutum, teknik, bilişsel ve sosyal faktörleri ile cinsiyet, branş ve eğitim durumları değişkenleri karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri, tutum, teknik ve bilişsel faktörlerle öğretmenlerin mesleki deneyimleri ve bir günde dijital platformlarda geçirilen süre değişkenine göre karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak, sosyal faktör ile bu değişkenler arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki deneyimi arttıkça sosyal faktörler açısından dijital okuryazarlık düzeyleri düşmektedir. Fakat öğretmenlerin bir günde dijital platformlarda geçirilen süre arttıkça sosyal faktörler açısından dijital okuryazarlık düzeyleri de artmaktadır. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık engellerine ilişkin görüşleri; tutum faktörü açısından incelendiğinde, öğretmenlerin çoğunluğu teknolojiyi kullanmayı sevmeme ve ilgi duymama, teknolojiyi kolay öğrenememe engelleri üzerinde durmuştur. Teknik faktörü boyutu açısından incelendiğinde, öğretmenlerin çoğunluğu teknoloji hakkında bilgi eksikliklerinin, teknolojiyi kullanma yetersizliği yönündeki engelleri üzerinde durmuştur. Bilişsel faktörü açısından incelendiğinde, öğretmenlerin çoğunluğu teknoloji hakkında bilgi yetersizliğinin üzerinde durmuştur. Sosyal faktörü açısından incelendiğinde, ekonomik engeli, teknolojiyi sosyal olarak kullanmama ve sevmeme engeli ile teknolojini yanlış ve hatalı kullanımı engeli üzerinde yoğunlaşıldığı görülmüştür. Yönetici faktörü engelleri açısından incelendiğinde, öğretmenlerin çoğunluğunun yöneticilerin teknolojik altyapısını sağlamadıkları ve bazılarının da teknolojiyi gereksiz gördüklerini belirtmişlerdir. Bir öneri olarak, teknolojiyi kolay öğrenememe engelinin bulunduğu görülmektedir. Bu engelin kaldırılması için program geliştirme uzmanlarından da yararlanarak teknolojinin kolay öğrenebileceği eğitim programları geliştirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Okuryazarlık, dijital okuryazarlık, dijital okuryazarlık engelleri.