Öğretmenlerin disiplinlerarası bakış açısıyla araştırma ve sorgulamaya dayalı davranış amaçlarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, planlanmış davranış teorisi kullanılarak, fen bilimleri derslerini yürüten ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin disiplinler arası bakış açısıyla araştırma ve sorgulama odaklı ders işleme davranış amaçlarını incelemektir. Araştırmada Planlanmış Davranış Teorisi baz alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Disiplinler Arası Bakış Açısıyla Araştırma ve Sorgulama Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeğin geliştirilme aşamasında öncelikle detaylı literatür taraması yapılmış Planlanmış Davranış Teorisini baz alan açık uçlu sorular hazırlanmıştır. Öğretmenlerin verdikleri cevaplar doğrultusunda taslak ölçek hazırlanmıştır. Uzman görüşleri alınıp gerekli düzeltmeler yapılan taslak ölçeğin son haline pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulama sonunda faktör analizi yapılmış ve ölçeğin boyutları ve tüm alt boyutlarının Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Araştırma kapsamında 2022-2023 eğitim-öğretim yılının bahar yarıyılında Ankara'da görev yapan, fen bilimleri derslerini yürüten toplam 350 ilkokul ve ortaokul öğretmenleriyle çalışılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 ve AMOS 23 programları kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesiyle analiz yapılmıştır. Araştırma sonucunda fen bilimleri derslerini yürüten ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin "Davranış Amacını" açıklamada en fazla "Davranışa Yönelik Tutumun" etkili olduğu "Öznel Normun" ve "Algılanan Davranış Kontrolünün" etkisinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada "Davranış Amacını" etkileyen üç faktörü oluşturulan inançlar da analiz edilmiştir. Disiplinler arası bakış açısıyla ders işleme amaçlarını ve sorgulama odaklı öğretim yapma davranışları için normatif inançları temsil eden kişi ve kurumlar: "İl-ilçe milli eğitim müdürlüğü", "Milli Eğitim Bakanlığı", "okul müdürleri" ve "diğer branş öğretmenleridir.