Öğretmenlerin mesleki kimlikleri ile özerklik davranışları ve özyeterlikleri arasındaki yapısal ilişkilerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleki kimlikleri, özyeterlik inançları ve özerklik algıları arasındaki yapısal ilişkileri incelemektir. İlişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilen bu çalışmanın katılımcılarını 2023-2024 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okullarda görev yapan 408 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada yer alan değişkenlere ilişkin verileri elde etmek için "Öğretmen Özyeterlilik Ölçeği", "Öğretmen Özerk Davranış Ölçeği" ve "Mesleki Kimlik Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde frekans, yüzde, minimum-maksimum değerler, ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık gibi değerler hesaplanmıştır. Çalışmanın değişkenleri arasındaki yapısal ilişkileri incelemek için ise yapısal eşitlik modellemesi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda öğretmenlere sunulan özerkliğin, onların özyeterlik ve mesleki kimlik algılarına olumlu yansıdığı belirlenmiştir. Ek olarak, özyeterlik değişkeni de öğretmenlerin mesleki kimliğini olumlu bir şekilde yordamıştır. Son olarak öğretmen özyeterliği, özerklik ve mesleki kimlik değişkenleri arasındaki ilişkide aracı rol oynamıştır. Elde edilen bu sonuçların alanyazınla uyumlu olduğu görülmüştür. Sonuçlara dayalı olarak öğretmenlere özerklik olanağının sunulması ve mesleki gelişim süreçlerinde söz konusu değişkenlerin göz önünde bulundurulması gibi öneriler uygulayıcılar, okul yöneticileri, politika yapıcılar ve araştırmalar için tartışılmıştır.