Öğretmenlerin öğretim dışı iş yüklerinin algılanan öğretim performansı üzerindeki etkileri

Okullar, çocukların ve gençlerin yetiştirilmesi amacını uygulamaya aktaran eğitim yönetiminin temel birimleridir. Okullar aynı zamanda eğitim yönetiminin amaç-yapı-eylem uyumunun gözlemlenebileceği mekânlardır. Bir okulun temel işi eğitim-öğretim faaliyetleridir. Bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesinden sorumlu yapısal unsur öğretmenlerdir. Öğretmenlerin gerçekleştirdiği mesleki işlerin amaç-yapı-eylem uyumunu karşılaması örgütsel etkililiğin bir göstergesidir. Bu çalışmanın temel amacı öğretmenlerin görüşleri temelinde onların öğretim dışı mesleki iş yükünün, öğretim kalitesini etkileme durumunu saptayarak örgütsel etkililiğin bir göstergesi olan okuldaki eylem-yapı-amaç uyumu açısından incelemektir. Çalışma kendi içinde aşamalı şekilde tasarlanarak üç farklı çalışma grubundan yapılandırılmamış ve yarı-yapılandırılmış görüşmelerle nicel ve nitel veriler toplanmıştır. 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Aksaray ili şehir merkezinde ilkokul, ortaokul ve lise kademesinde devlet okullarında görev yapan öğretmenlerden (N1=10, N2=88, N3=5) kasıtlı ve kolay erişilebilir örnekleme yöntemiyle çalışma grupları oluşturulmuştur. Araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler nicel veri analiz tekniklerinden betimleyici istatistikler ve nitel veri analiz tekniklerinden içerik analizi tekniği aracılığıyla incelenmiştir. viii Çalışma sonucunda öğretmenlerin bir ders yılındaki toplam mesleki iş yükü ortalaması 690 saat olarak bulunmuştur. Öğretim dışı mesleki iş yükünün toplam mesleki iş yükü içindeki oranı yalnızca % 5 olarak saptanmıştır. Öğretim dışındaki mesleki iş yükü içinde sınıftaki öğretimin kalitesini pozitif etkileyen en önemli iş yükü 'veli toplantısı yapmak'; negatif etkileyen en önemli iş yükü ise 'nöbet tutmak' şeklinde saptanmıştır. Ulaşılan sonuçlar eğitim yönetiminin etkililiği açısından tartışılmış ve amaç-yapı-eylem uyumunun sağlandığı değerlendirilmiştir. Bu çerçevede uygulama ve araştırma alanlarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.